Shloka 75
अर्जुनस्य शीघ्रप्रयाणं भीम-शकुनियुद्धं च
Arjuna’s Rapid Advance and the Bhīma–Śakuni Encounter
भीमसेन शरैश्कछिन्नैराच्छन्ना वसुधाभवत् | भीमसेनके बाणोंसे छिन्न-भिन्न हुए रथियों, घुड़सवारों, सारथियों, पैदलों, घोड़ों और हाथियोंकी लाशोंसे वहाँकी धरती आच्छादित हो गयी थी || ७४ $ ।।
sañjaya uvāca |
bhīmasena-śaraiś chinnair ācchannā vasudhābhavat |
tat stambhitam ivātiṣṭhad bhīmasena-bhayārditam |
(duryodhanasya senā mahāsamare) utsāhaśūnyā kṣatā niḥśreṣṭhā bhayaṅkarī cātyanta-dīnā iva babhūva |
သဉ္ဇယက ပြောသည်– ဘီမစေန၏ မြားတို့ကြောင့် ခုတ်ဖြတ်ပျက်စီးသွားသော ရထားစစ်သည်၊ မြင်းစီးစစ်သည်၊ ရထားမောင်းသူ၊ ခြေလျင်စစ်သည်၊ မြင်းနှင့် ဆင်တို့၏ အလောင်းများက မြေပြင်ကို ဖုံးလွှမ်းသွား하였다။ ထိုမဟာစစ်ပွဲတွင် ဘီမစေနကို ကြောက်ရွံ့ခြင်းကြောင့် ဒုရ്യೋಧန၏ စစ်တပ်တစ်ရပ်လုံးသည် ကျောက်တုံးကဲ့သို့ တိတ်တဆိတ် ရပ်တည်နေပြီး—စိတ်ဓာတ်ကျ၊ ဒဏ်ရာများပြည့်နှက်၊ စည်းကမ်းပျက်ပြားကာ ကြောက်မက်ဖွယ်ဖြစ်သော်လည်း အလွန်အမင်း သနားဖွယ်ကောင်းလှသည်။
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights a moral reality of war: even when a warrior’s prowess is extraordinary, the battlefield becomes a field of suffering, and fear can paralyze collective will. It implicitly warns that victory pursued through terror and slaughter carries an ethical and psychological cost—dehumanizing combatants and collapsing dhairya (steadfastness) and utsāha (courage).
Sañjaya describes Bhīma’s devastating assault: the ground is strewn with bodies of various troops and animals cut down by his arrows. Duryodhana’s army, overwhelmed by Bhīma’s onslaught, stands stunned and spiritless in the midst of the great battle.