Previous Verse
Next Verse

Shloka 63

कृष्णेन अर्जुनस्य प्रोत्साहनम् — Kṛṣṇa’s Exhortation to Arjuna

Prelude to Karṇa’s Slaying

नागाश्च समरे उयड़ं ममृदु: शीघ्रगा नृप । हाथी हाथियोंसे भिड़कर एक-दूसरेको संताप देने लगे। उस समरांगणमें घोड़े घोड़ों, रथी रथियों एवं पैदल पैदलसमूहों, अश्वसमुदायों तथा रथों और हाथियोंका भी मर्दन कर रहे थे। नरेश्वर! इसी प्रकार रथी हाथी और घोड़ोंका तथा शीघ्रगामी हाथी उस युद्धस्थलमें हाथी सेनाके अन्य तीन अंगोंको रौंदने लगे

sañjaya uvāca | nāgāś ca samare yuddhe mṛdūḥ śīghragā nṛpa | hastī hastibhir āhūya parasparaṃ santāpayām āsuḥ | tatra samaraṅgaṇe aśvā aśvaiḥ rathino rathibhiḥ padātayaḥ padātibhiḥ samūhāś ca aśvasamudāyā rathāś ca hastinaś ca mardayām āsuḥ | nareśvara! evaṃ rathino hastinaś ca aśvān ca tathā śīghragā hastinaḥ tasmin yuddhasthale hastisenāyā anyān trīn aṅgān api ruroduḥ |

သဉ္ဇယက ပြော၏— «အို မင်းကြီး၊ ထိုစစ်ပွဲ၌ အလျင်မြန်စွာ တိုက်ဝင်သော ဆင်တို့သည် ဆင်တို့နှင့် ထိပ်တိုက်တိုးဝင်ကာ တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦးကို ပူပန်နာကျင်စေကြ၏။ ထိုစစ်မြေပြင်၌ မြင်းသည် မြင်းနှင့် တိုက်ခိုက်၍၊ ရထားစစ်သည်သည် ရထားစစ်သည်နှင့် တိုက်ခိုက်၍၊ ခြေလျင်သည် ခြေလျင်အုပ်စုများနှင့် တိုက်ခိုက်ကြ၏။ မြင်းတပ်အစုကြီးများ၊ ရထားများနှင့် ဆင်များသည်လည်း အနှံ့အပြားကို ကြိတ်နင်းဖျက်ဆီးကြ၏။ ထို့ကြောင့် အို လူတို့၏ အရှင်၊ ရထားစစ်သည်တို့သည် ဆင်နှင့် မြင်းတို့ပေါ်သို့ ဖိနှိပ်တိုးဝင်ကြပြီး၊ အလျင်မြန်သော ဆင်တို့သည် တိုက်ပွဲအလယ်၌ ဆင်တပ်၏ အခြားသုံးပါးသော အင်္ဂါ—မြင်းတပ်၊ ရထားတပ်၊ ခြေလျင်တပ်—ကို နင်းချေကြသဖြင့် စစ်တပ်၏ စနစ်တကျ ဖွဲ့စည်းမှုသည် အပြန်အလှန် ဖျက်ဆီးခြင်းအဖြစ်သို့ ပျော်လဲသွားလေ၏။»

नागाःelephants
नागाः:
Karta
TypeNoun
Rootनाग
FormMasculine, Nominative, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
समरेin battle
समरे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसमर
FormMasculine, Locative, Singular
उयड़म्unclear/possibly corrupt reading
उयड़म्:
Karma
TypeNoun
Rootउयड
FormNeuter, Accusative, Singular
ममृदुःthey crushed/trampled
ममृदुः:
TypeVerb
Rootमृद् (मर्दने)
FormPerfect (Liṭ), 3rd, Plural
शीघ्रगाःswift-moving
शीघ्रगाः:
Karta
TypeAdjective
Rootशीघ्रग (शीघ्र + ग)
FormMasculine, Nominative, Plural
नृपO king
नृप:
TypeNoun
Rootनृप
FormMasculine, Vocative, Singular

संजय उवाच

S
Sanjaya
D
Dhṛtarāṣṭra (implied by address nṛpa/nareśvara)
E
elephants (nāgāḥ/hastinaḥ)
H
horses (aśvāḥ)
C
chariots (rathāḥ)
C
chariot-warriors (rathinaḥ)
I
infantry/foot-soldiers (padātayaḥ)
B
battlefield (samaraṅgaṇa)