Shloka 43
Adhyāya 41 — Kṛṣṇa’s Battlefield Briefing and the Renewal of the Great Engagement
77५ बह: * ८/5३१४ ४४.” 'ब्राह्मणके उस शापसे मुझे अधिक भय हो रहा है। ये ब्राह्मण, जिनके राजा चन्द्रमा हैं, अपने शाप या वरदानद्वारा दूसरोंको दुःख एवं सुख देनेमें समर्थ हैं ।। अदां तस्मै गोसहस्रं बलीवर्दाश्व षघट्शतान् । प्रसाद॑ न लभे शल्य ब्राह्मुणान्मद्रकेश्वर,“मद्रराज शल्य! मैं ब्राह्मणको एक हजार गौएँ और छ: सौ बैल दे रहा था; परंतु उससे उसका कृपाप्रसाद न प्राप्त कर सका
brāhmaṇasya śāpena me bhayaṃ bhūya eva jāyate | ime brāhmaṇāḥ candrarājānaḥ śāpavaradānābhyāṃ pareṣāṃ duḥkhasukhe dātuṃ samarthāḥ || adāṃ tasmai go-sahasraṃ balīvarda-aśva-ṣaṭ-śatān | prasādaṃ na labhe śalya brāhmaṇān madrakeśvara ||
သဉ္ဇယက ပြောသည်– «ထိုဗြာဟ္မဏ၏ ကျိန်စာကြောင့် ငါ့အတွင်း၌ ပိုမိုကြောက်ရွံ့မှု ဖြစ်ပေါ်လာ၏။ လမင်းကို အရှင်အဖြစ်ထားသော ဗြာဟ္မဏတို့သည် ကျိန်စာ သို့မဟုတ် ကောင်းချီးဖြင့် အခြားသူတို့အား ဒုက္ခနှင့် သုခကို ပေးနိုင်သော အာဏာရှိကြ၏။ မဒြာ၏ အရှင် ရှလျာရေ! ငါသည် သူ့အား နွားတစ်ထောင်နှင့် နွားထီးခြောက်ရာ၊ မြင်းတို့ကိုပါ ပူဇော်ခဲ့သော်လည်း သူ၏ ကြင်နာသနားသော အနုဂ्रहကို မရနိုင်ခဲ့»။
संजय उवाच
Educational Q&A
Moral-spiritual authority is not automatically neutralized by wealth or gifts: a brāhmaṇa’s displeasure (śāpa) is feared because speech grounded in tapas and dharma is believed to carry real consequences. The verse also implies that true reconciliation requires right conduct and sincerity, not merely material compensation.
Sañjaya reports a situation in which a brāhmaṇa’s curse has become a serious concern. He tells Śalya, the Madra king, that even after offering substantial gifts—one thousand cows and six hundred bulls and horses—he failed to win the brāhmaṇa’s favor, highlighting the gravity of the curse and the limits of material appeasement.