Shloka 38

Adhyāya 36: Ghora-yuddha-varṇanam

A Clinical Description of the Intensified Engagement

Devanagari script

प्रथममपि पलायिते त्वयि प्रियकलहा धृतराष्ट्रसूनव: । स्मरसि ननु यदा प्रमोचिता: खचरगणानवजित्य पाण्डवै:,उस युद्धमें तुम सबसे पहले भाग गये थे। उस समय पाण्डवोंने गन्धर्वोको पराजित करके कलहप्रिय धृतराष्ट्रपुत्रोंको कैदसे छुड़ाया था। क्‍या ये सब बातें तुम्हें याद हैं?

Transliteration

prathamam api palāyite tvayi priyakalahā dhṛtarāṣṭrasūnavaḥ | smarasi nanu yadā pramocitāḥ khacaragaṇān avajitya pāṇḍavaiḥ ||

Translation

“အရင်ကပင်—သင်က အရင်ဆုံး ထွက်ပြေးသွားခဲ့သည့်အခါ—ရန်ဖြစ်ချင်သော ဓೃತရာഷ്ടရ၏ သားများကို ပाण्डဝတို့က ကောင်းကင်လှည့်လည်သော ဂန္ဓဗ္ဗတပ်စုကို အနိုင်ယူပြီးနောက် ဘယ်လို လွတ်မြောက်စေခဲ့သည်ကို သတိရသလော? ထိုအဖြစ်အပျက်များကို သင် တကယ်မှတ်မိသလား?”

Word by Word

प्रथमम्first (at first)

अपिeven/also

पलायितेwhen (you) had fled

त्वयिin/when you

प्रियकलहाःfond of quarrel

धृतराष्ट्रसूनवःsons of Dhṛtarāṣṭra

स्मरसि(do) you remember

ननुindeed/surely (interrogative emphasis)

यदाwhen

प्रमोचिताःwere released/freed

खचरगणान्the hosts of sky-goers (Gandharvas)

अवजित्यhaving defeated

पाण्डवैःby the Pāṇḍavas

Speaker

शल्य उवाच

Characters & Entities

श

शल्य (Śalya)

ध

धृतराष्ट्र (Dhṛtarāṣṭra)

ध

धृतराष्ट्रसूनवः / कौरवाः (sons of Dhṛtarāṣṭra, Kauravas)

प

पाण्डवाः (Pāṇḍavas)

ग

गन्धर्वाः / खचरगणाः (Gandharvas, sky-roaming host)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes