Shloka 23

कर्णेन युधिष्ठिरानीकविदारणम् / Karṇa’s Breach of Yudhiṣṭhira’s Battle-Line

Devanagari script

समुद्रमक्षमसृजन्‌ दानवालयमुत्तमम्‌ | सप्तर्षिमण्डलं चैव रथस्यासीत्‌ परिष्कर:,दानवोंके उत्तम निवासस्थान समुद्रको बन्धनरज्जु बनाया। सप्तर्षियोंका समुदाय रथका परिस्कर (चक्ररक्षा आदिका साधन) बन गया

Transliteration

samudram akṣama-sṛjan dānavālaya-muttamam | saptarṣi-maṇḍalaṃ caiva rathasyāsīt pariṣkaraḥ ||

Translation

ဒုရ്യောဓနက ပြောသည်— «သမုဒ္ဒရာကိုပင် ချည်နှောင်ကြိုးအဖြစ် ဖန်တီးခဲ့ပြီး၊ ၎င်းသည် ဒာနဝတို့၏ အထူးမြတ်ဆုံး နေရာတည်ရာလည်း ဖြစ်၏။ ထို့ပြင် စပ့်တရ္ဓိ (သတ္တရ္ဓိ) မဏ္ဍလတော်တည်းဟူသော ရှင်ရသီ ခုနစ်ပါး၏ ဝိုင်းကွင်းသည် ရထား၏ ပရိစ္စကာရ (အလှဆင်/ကာကွယ်ရေးပစ္စည်း) ဖြစ်လာ၏»။

Word by Word

• समुद्रम्: the ocean
• समुद्रम्: Karma
• Type: Noun
• Root: समुद्र
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• अक्षमम्: as an axle (axle-like)
• अक्षमम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: अक्षम
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• असृजत्: made/created
• असृजत्: Karta
• Type: Verb
• Root: सृज्
• Form: Imperfect (Laṅ), 3rd, Singular, Parasmaipada

• दानवालयम्: the abode of the Dānavas
• दानवालयम्: Karma
• Type: Noun
• Root: दानवालय
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• उत्तमम्: excellent/supreme
• उत्तमम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: उत्तम
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• सप्तर्षिमण्डलम्: the circle/constellation of the Seven Ṛṣis
• सप्तर्षिमण्डलम्: Karta
• Type: Noun
• Root: सप्तर्षिमण्डल
• Form: Neuter, Nominative, Singular

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च

• एव: indeed/just
• Type: Indeclinable
• Root: एव

• रथस्य: of the chariot
• रथस्य: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: रथ
• Form: Masculine, Genitive, Singular

• आसीत्: was/became
• Type: Verb
• Root: अस्
• Form: Imperfect (Laṅ), 3rd, Singular, Parasmaipada

• परिष्करः: equipment/accoutrement
• परिष्करः: Karta
• Type: Noun
• Root: परिष्कर
• Form: Masculine, Nominative, Singular

Speaker

दुर्योधन उवाच

Characters & Entities

• Duryodhana
• Samudra (Ocean)
• Dānavas
• Saptarṣis (Seven Sages/constellation)
• Ratha (chariot)