Shloka 13

काकोपमोपदेशः

The Crow-and-Swan Exemplum as Counsel to Karṇa

Devanagari script

त॑ नामृष्यत संक्रुद्धों हवमानं युधिष्ठिर: । अपविध्य धनुश्कछिन्न॑ क्रोधसंरक्तलोचन:,राजा युधिष्ठिर उस अपमानको सहन न कर सके। उनका क्रोध बहुत बढ़ गया। उनकी आँखें रोषसे लाल हो गयीं। उन्होंने उस कटे हुए धनुषको फेंककर दूसरा हाथमें ले लिया। फिर उन धर्मपुत्रने सेनाके मुहानेपर दुर्योधनके ध्वज और धनुषको भी काट डाला

Transliteration

taṁ nāmṛṣyata saṅkruddho havamānaṁ yudhiṣṭhiraḥ | apavidhya dhanuś chinnaṁ krodha-saṁrakta-locanaḥ ||

Translation

သဉ္ဇယက ပြောသည်– ယုဓိဋ္ဌိရသည် ထိုစော်ကားမှုကို မခံနိုင်ဘဲ ဒေါသထန်လာ၏။ ဒေါသကြောင့် မျက်လုံးများ နီရဲသွားပြီး ဖြတ်တောက်ခံထားရသော လေးကို ပစ်ချကာ အခြားလေးတစ်လက်ကို ကိုင်ယူ၏။ ထို့နောက် စစ်တပ်၏ ရှေ့တန်းတွင် ရပ်လျက် ဒုရျောဓန၏ အလံနှင့် လေးကိုပါ ဖြတ်တောက်လိုက်၏။

Word by Word

तत्that (act/insult)

नnot

अमृष्यतdid not endure / could not tolerate

संक्रुद्धःenraged

हवमानम्being challenged / being called (to fight)

युधिष्ठिरःYudhiṣṭhira

अपविध्यhaving cast away / having thrown aside

धनुःbow

छिन्नम्cut / broken

क्रोधसंरक्तलोचनःwhose eyes were reddened with anger

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

Sañjaya

Yudhiṣṭhira

Duryodhana

broken bow

banner (dhvaja)

bow (of Duryodhana)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes