Shloka 143
Śalya Appointed as Karṇa’s Sārathi; Discourse on Praise, Blame, and Beneficial Counsel (कर्णस्य शल्यसारथ्यं तथा स्तवनिन्दाविचारः)
अवध्यं ब्राह्मण मन्ये येन ते विक्रमो हतः । 'जैसे कोई शक्तिशाली पुरुष समुद्रसे नदीके वेगको पीछे लौटा दे
avadhyaṃ brāhmaṇa manye yena te vikramo hataḥ | yathā kaścid balavān puruṣaḥ samudrāt nadī-vegaṃ pratihanyāt, tathāham etad rathaṃ te kṣaṇād eva nivartya neṣyāmi | mama mate brāhmaṇā devatā avadhyāḥ, yaiḥ adya tava parākramaḥ pratihataḥ ||
သဉ္ဇယက ပြောသည်– «သင်၏ စစ်စွမ်းကို တားဆီးနိုင်ခဲ့သူ ထိုဗြာဟ္မဏကို ကျွန်ုပ် မသတ်နိုင်သူ (အဝဓ္ယ) ဟု ယူဆသည်။ အင်အားကြီးသူတစ်ဦးက ပင်လယ်ထဲမှ မြစ်ရေစီးအားကို နောက်ပြန်လှန်နိုင်သကဲ့သို့၊ ကျွန်ုပ်သည် သင်၏ ရထားကို ချက်ချင်း လှည့်၍ ပြန်ခေါ်သွားမည်။ ကျွန်ုပ်အမြင်တွင် ဗြာဟ္မဏတို့သည် ဒေဝတားသဘောရှိ၍ သတ်မရသူများ ဖြစ်ကြသည်; ယနေ့ သင်၏ ရဲရင့်မှုကို တားဆီးခဲ့သည်မှာလည်း သူတို့ကြောင့်ပင် ဖြစ်သည်»။
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores a dharmic restraint within warfare: brāhmaṇas are regarded as sacrosanct and ‘avadhya’ (not to be slain). Even amid battle, ethical boundaries remain, and violating them is portrayed as spiritually and socially catastrophic.
Sañjaya comments that a brāhmaṇa’s intervention has checked the warrior’s momentum. Using a simile of reversing a river’s surge, he declares he will immediately turn the chariot back, emphasizing that brāhmaṇas are divine and not legitimate targets, and that this is why the hero’s advance has been obstructed.