Previous Verse
Next Verse

Shloka 9

Karṇa-parva Adhyāya 19 — Saṃśaptaka–Trigarta Assault and Aindra-astra Counter

द्विरदान्‌ द्विरदारोहान्‌ विपताकायुधध्वजान्‌ | सपादरक्षानहनद्‌ वज्ेणाद्रीनिवाद्रिहा,जैसे पर्वतोंका हनन करनेवाले इन्द्रने वज्रद्वारा पर्वतोंपर आघात किया था, उसी प्रकार पाण्ड्यनरेशने पादरक्षकोंसहित हाथियों और हाथीसवारोंको ध्वजा, पताका तथा आयुधोंसे वंचित करके मार डाला

sañjaya uvāca | dviradān dviradārohān vipatākāyudhadhvajān | sapādarākṣān ahanad vajreṇādrīn ivādrihā ||

သဉ္ဇယက ပြောသည်— တောင်များကို ချေမှုန်းသူ အိန္ဒြာမင်းသည် ဝဇ္ဇရဖြင့် တောင်များကို ထိုးနှက်သကဲ့သို့ပင်၊ ပဏ္ဍျမင်းသည်လည်း အလံ၊ တံခွန်နှင့် လက်နက်တို့ကို ချွတ်ယူကာ ခြေလျင်ကာကွယ်တပ်သားများနှင့်အတူ ဆင်များနှင့် ဆင်စီးသူများကို ထိုးနှက်သတ်ဖြတ်လေ၏။ ဤပိုဒ်သည် စစ်မြေပြင်အကြမ်းဖက်မှု၏ ရက်စက်သော်လည်း ထိရောက်သော သဘောကို ထင်ဟပ်စေပြီး အဆင့်အတန်းနှင့် ကာကွယ်မှု၏ သင်္ကေတဖြစ်သော အလံအတံခွန်နှင့် လက်နက်တို့သည် အလွန်အမင်း အင်အားရှေ့တွင် အကျိုးမရှိသွားကြောင်းကို ပြသည်။

द्विरदान्elephants
द्विरदान्:
Karma
TypeNoun
Rootद्विरद
FormMasculine, Accusative, Plural
द्विरद-आरोहान्elephant-riders
द्विरद-आरोहान्:
Karma
TypeNoun
Rootद्विरदारोह
FormMasculine, Accusative, Plural
विपताका-आयुध-ध्वजान्having their banners, weapons, and standards lost/removed
विपताका-आयुध-ध्वजान्:
Karma
TypeAdjective
Rootविपताकायुधध्वज
FormMasculine, Accusative, Plural
स-पाद-रक्षान्foot-guards (infantry), together with
स-पाद-रक्षान्:
Karma
TypeNoun
Rootपादरक्ष
FormMasculine, Accusative, Plural
अहनत्slew/struck down
अहनत्:
Karta
TypeVerb
Rootहन्
FormImperfect (Lan), 3rd, Singular
वज्रेणwith the thunderbolt
वज्रेण:
Karana
TypeNoun
Rootवज्र
FormNeuter, Instrumental, Singular
अद्रीन्mountains
अद्रीन्:
Karma
TypeNoun
Rootअद्रि
FormMasculine, Accusative, Plural
इवlike/as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
अद्रि-हाthe mountain-slayer (Indra)
अद्रि-हा:
Karta
TypeNoun
Rootअद्रिहन्
FormMasculine, Nominative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
I
Indra
V
Vajra (thunderbolt)
P
Pāṇḍya king (Pāṇḍyanareśa)
E
Elephants (dvirada)
E
Elephant-riders (dviradāroha)
F
Foot-guards (pādarākṣa)
B
Banners/standards (dhvaja)
P
Pennants (patākā)
W
Weapons (āyudha)
M
Mountains (adri)

Educational Q&A

The verse highlights how, in war, external marks of power—arms, banners, and prestige—can be swiftly nullified by superior force; it implicitly warns that worldly supports are fragile when confronted by overwhelming might and the brutal momentum of battle.

Sañjaya describes the Pāṇḍya king’s fierce assault: he cuts down elephants and their riders, along with their accompanying infantry guards, likening his destructive impact to Indra striking mountains with the vajra.