Shloka 1
Adhyāya 18 — Sequential Duels and Formation Pressure
Ulūka–Yuyutsu; Śakuni–Sutasoma; Kṛpa–Dhṛṣṭadyumna; Kṛtavarmā–Śikhaṇḍin
है ० बक। हक २ एकोनविशो< ध्याय: अर्जुनके द्वारा संशप्तक-सेनाका संहार
sañjaya uvāca | pratyāgatya punar jiṣṇur jaghne saṁśaptakān bahūn | vakrātivakragamanād aṅgāraka iva grahaḥ ||
သဉ္ဇယက ပြောသည်—အရှင်မင်းကြီး၊ အမြဲအောင်မြင်သော အာဂျုနသည် ထပ်မံပြန်လှည့်လာကာ သံသပ္တက စစ်သည်များကို အများအပြား စတင်သတ်ဖြတ်လေ၏။ ကမ္ဘာလောကအတွက် အန္တရာယ်ဖြစ်စေတတ်သည်ဟု ယူဆကြသော အင်္ဂါဂြိုဟ်၏ နောက်ပြန်လှည့်သွားခြင်းနှင့် မမှန်ကန်သော လမ်းကြောင်းကဲ့သို့ပင်၊ အာဂျုန၏ လျင်မြန်၍ ခန့်မှန်းမရသော လှုပ်ရှားမှုများက ထိုသစ္စာပြုတပ်ကို ကြောက်မက်ဖွယ် ဖျက်ဆီးသူအဖြစ် ပြောင်းလဲစေ하였다။
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how, in war, a warrior’s prowess can become an impersonal force—likened to a baleful celestial influence—suggesting that once dharma-driven conflict escalates, its destructive momentum can feel inevitable and ominous. It also reflects the epic’s habit of reading ethical and historical events through cosmic imagery, reminding the listener of the grave consequences of battle.
Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that Arjuna has returned to the fight and is again slaughtering many Saṁśaptaka warriors—those who had taken a vow to confront him. Arjuna’s movements and impact are compared to Mars moving in a retrograde/irregular manner, traditionally viewed as bringing misfortune, emphasizing the terror he inspires in that contingent.