Shloka 43
Droṇa-parva Adhyāya 29 — Arjuna’s defeat of Vṛṣaka–Acalā and the neutralization of Śakuni’s māyā
सतु विष्ट भ्य गात्राणि दन्ताभ्यामवनिं ययौ । नदन्नार्तस्वनं प्राणानुत्ससर्ज महाद्विप:,उस महान् गजराजने अपने अंगोंको निश्लेष्ट करके दोनों दाँत धरतीपर टेक दिये और आर्तस्वरसे चीत्कार करके प्राण त्याग दिये
sa tu viṣṭabhya gātrāṇi dantābhyām avanīṃ yayau | nadann ārta-svanaṃ prāṇān utsasarja mahādvipaḥ ||
သဉ္ဇယက ပြောသည်– ဆင်မဟာကြီးသည် ကိုယ်အင်္ဂါများကို တင်းကျပ်စွာ ထိန်းထားကာ မြေပြင်သို့ လဲကျ၍ နှစ်ဖက်သွားကို မြေပေါ်တင်လေ၏။ နာကျင်ကြေကွဲသံဖြင့် ဟစ်အော်ပြီးနောက် အသက်ရှူကို လွှတ်ချကာ သေဆုံးသွားလေ၏။
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the ethical gravity of war: suffering is not confined to warriors alone. The death-cry of the great elephant highlights the collateral pain and the impermanence of strength, urging reflective restraint and compassion amid narratives of heroism.
Sañjaya describes a great elephant collapsing in agony. It steadies its limbs, lowers itself to the ground, rests on its tusks, cries out in distress, and then gives up its life-breath—signaling a poignant moment of loss within the battle scene.