Shloka 52
द्रोणविक्रमदर्शनम् / The Display of Droṇa’s Onslaught and the Debate on Pāṇḍava Regrouping
ततो द्रोण: सत्यसंध: प्रभिन्न इव कुझ्जर: । अभ्यतीत्य रथानीकं दृढसेनमपातयत्,तदनन्तर सत्यप्रतिज्ञ द्रोणने मदकी धारा बहानेवाले गजराजकी भाँति रथ-सेनाको लाँघकर दृढसेनको मार गिराया
tato droṇaḥ satyasaṃdhaḥ prabhinna iva kuñjaraḥ | abhyatītya rathānīkaṃ dṛḍhasenam apātayat ||
သဉ္ဇယက ပြောသည်– ထို့နောက် သစ္စာကတိ၌ တည်ကြည်သော ဒြောဏာသည် ချုပ်နှောင်မှုကို ချိုးဖောက်ထွက်လာသော မူးယစ်ဒေါသထန်သည့် ဆင်ကြီးကဲ့သို့ ရှေ့သို့ တိုးဝင်လာ하였다။ ရထားတပ်စုအလယ်သို့ ခုန်ဝင်ကာ ဒృဍ္ဍသေနကို လဲကျစေ하였다။ ဤမြင်ကွင်းသည် စစ်၏ မူးယစ်လှုပ်ရှားမှုအတွင်း satya-saṃdhi (သစ္စာကတိတည်ကြည်မှု) သည် တပ်ဖွဲ့စည်းပုံနှင့် အသက်များကိုပါ ကျော်လွှားဖျက်ဆီးနိုင်သော မောင်းနှင်အားဖြစ်လာကြောင်းကို ပြသ하며—ကတိတည်ကြည်မှုနှင့် ထိုကတိတည်ကြည်မှုကပင် စစ်မြေပြင်ပေါ်တွင် ဖြစ်ပေါ်စေသော ပျက်စီးမှုကြားရှိ သီလပိုင်းဆိုင်ရာ တင်းမာမှုကို ထင်ရှားစေသည်။
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights satyasaṃdhi—steadfastness to one’s pledged word—as a powerful moral force. In the Mahābhārata’s war context, it also exposes the ethical strain: virtues like fidelity and resolve, when harnessed to warfare, can intensify destruction, prompting reflection on how dharma operates amid conflict.
Sañjaya reports that Droṇa, compared to a charging elephant, breaks into the enemy chariot-formation (rathānīka) and causes the warrior Dṛḍhasena to fall—i.e., he defeats and strikes him down in battle.