Shloka 4
Droṇa-parva Adhyāya 2: Karṇa’s lament, vow, and battle preparation after Bhīṣma’s fall
(सम्मृज्य दिव्यं धनुराततज्यं स रामदत्तं रिपुसंघहन्ता । बाणांश्व कालानलवायुकल्पा- नुल्लालयन् वाक्यमिदं बभाषे ।।) शत्रुसमूहका विनाश करनेवाले कर्णने परशुरामजीके दिये हुए दिव्य धनुषपर प्रत्यंचा चढ़ा ली और उसपर हाथ फेरकर कालाग्नि तथा वायुके समान शक्तिशाली बाणोंको ऊपर उठाते हुए इस प्रकार कहा। कर्ण उवाच यस्मिन् धृतिर्बुद्धिपराक्रमौज: सत्यं॑ स्मृतिर्वीरगुणाश्च सर्वे । अस्त्राणि दिव्यान्यथ संनतिर्हीं: प्रिया च वागनसूया च भीष्मे,कर्ण बोला--ब्राह्मणोंके शत्रुओंका विनाश करनेवाले तथा अपने ऊपर किये हुए उपकारोंका आभार माननेवाले जिन वीरशिरोमणि भीष्मजीमें चन्द्रमामें सदा सुशोभित होनेवाले शशचिह्नलके समान सदा धृति, बुद्धि, पराक्रम, ओज, सत्य, स्मृति, विनय, लज्जा, प्रिय वाणी तथा अनसूया (दोषदृष्टिका अभाव)--ये सभी वीरोचित गुण तथा दिव्यास्त्र शोभा पाते थे, वे शत्रुवीरोंके हन्ता देवव्रत यदि सदाके लिये शान्त हो गये तो मैं सम्पूर्ण वीरोंको मारा गया ही मानता हूँ
karṇa uvāca | yasmin dhṛtir buddhir parākramaujaḥ satyaṃ smṛtir vīraguṇāś ca sarve | astrāṇi divyāny atha saṃnatir hrīḥ priyā ca vāg anasūyā ca bhīṣme |
ကာဏ္ဏက ပြောသည်– “ဘီရှ္မ၌ တည်ကြည်မှု၊ ဉာဏ်ပညာ၊ သတ္တိဗလ၊ အားမာန်၊ သစ္စာ၊ မှတ်ဉာဏ်နှင့် သူရဲကောင်းဂုဏ်အပေါင်းတို့ တည်ရှိ၏။ ထို့ပြင် နတ်ဘုရားဆိုင်ရာ အာယုဓများ၏ ဂုဏ်ရောင်သည်လည်း နိမ့်ချမှု၊ ရှက်ကြောက်မှု၊ နူးညံ့သောစကားနှင့် အပြစ်ရှာမနေသော စိတ်နှင့်အတူ ထွန်းလင်း၏။ ထိုရန်သူသူရဲကောင်းတို့ကို သတ်ဖြတ်သူ ဒေဝဗြတသည် အစဉ်အမြဲ ငြိမ်းသက်သွားပြီဆိုလျှင်၊ သူရဲကောင်းအပေါင်းတို့ကို ငါသည် သတ်ပြီးသားဟုသာ မှတ်ယူ၏။”
कर्ण उवाच
Educational Q&A
The verse presents an ethical ideal of warriorhood: true strength is inseparable from inner virtues—steadfastness, discernment, truthfulness, humility, modest restraint, gentle speech, and a non-fault-finding disposition. Martial excellence (divine weapons) is portrayed as complete only when governed by character.
On the battlefield in the Drona Parva, Karna speaks about Bhishma/Devavrata, listing his exemplary qualities and implying that if such a pillar of the Kuru side has been permanently subdued, then the fate of all warriors is effectively sealed—expressing both reverence and grim foreboding.