Previous Verse
Next Verse

Shloka 55

विमुखं नकुलश्चक्रे तत्‌ सैन्या: समपूजयन्‌ । नकुलने दुर्योधनको अपने बाणसमूहोंद्वारा पीड़ित करते हुए उसे सब ओरसे रोककर युद्धसे विमुख कर दिया। उनके इस पराक्रमकी समस्त सैनिक सराहना करने लगे ।। ५४ ई || तिष्ठ तिछ्ठेति नकुलो बभाषे तनयं तव । संस्मृत्य सर्वदुःखानि तव दुर्मन्त्रितं च तत्‌,उस समय आपकी कुमन्त्रणा तथा अपनेको प्राप्त हुए सम्पूर्ण दुःखोंको स्मरण करके नकुलने आपके पुत्रको ललकारते हुए कहा--“अरे! खड़ा रह, खड़ा रह”

sañjaya uvāca |

vimukhaṃ nakulaś cakre tat sainyāḥ samapūjayan |

tiṣṭha tiṣṭheti nakulo babhāṣe tanayaṃ tava |

saṃsmṛtya sarvaduḥkhāni tava durmantritaṃ ca tat ||

သဉ္ဇယက ပြောသည်– နကုလသည် မင်း၏သားကို စစ်မှ မျက်နှာလွှဲစေခဲ့ပြီး စစ်သည်အပေါင်းတို့က နကုလ၏ သတ္တိကို ချီးကျူးကြလေသည်။ ထို့နောက် မိမိခံစားခဲ့ရသော ဒုက္ခအလုံးစုံနှင့် မင်း၏သား၏ မကောင်းသော အကြံအစည်ကို သတိရကာ နကုလက အော်ဟစ်စိန်ခေါ်သည်– “ရပ်လော့၊ ရပ်လော့—တိုက်လော့!”

विमुखम्turned away; averted
विमुखम्:
Karma
TypeAdjective
Rootविमुख
FormMasculine, Accusative, Singular
नकुलःNakula
नकुलः:
Karta
TypeNoun
Rootनकुल
FormMasculine, Nominative, Singular
चक्रेmade; caused
चक्रे:
TypeVerb
Rootकृ
FormPerfect (Liṭ), Third, Singular, Ātmanepada
तत्that (act/thing)
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
सैन्याःthe armies; the troops
सैन्याः:
Karta
TypeNoun
Rootसैन्य
FormNeuter, Nominative, Plural
सम्together; fully
सम्:
TypeIndeclinable
Rootसम्
अपुजयन्praised; honored
अपुजयन्:
TypeVerb
Rootपूज्
FormImperfect (Laṅ), Third, Plural, Parasmaipada
तिष्ठstand! stay!
तिष्ठ:
TypeVerb
Rootस्था
FormImperative (Loṭ), Second, Singular, Parasmaipada
तिष्ठstand! stay!
तिष्ठ:
TypeVerb
Rootस्था
FormImperative (Loṭ), Second, Singular, Parasmaipada
इतिthus (quotative)
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
नकुलःNakula
नकुलः:
Karta
TypeNoun
Rootनकुल
FormMasculine, Nominative, Singular
बभाषेspoke; said
बभाषे:
TypeVerb
Rootभाष्
FormPerfect (Liṭ), Third, Singular, Ātmanepada
तनयम्son
तनयम्:
Karma
TypeNoun
Rootतनय
FormMasculine, Accusative, Singular
तवof you; your
तव:
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormGenitive, Singular
संस्मृत्यhaving remembered
संस्मृत्य:
TypeVerb
Rootसम्-स्मृ
FormAbsolutive (Gerund), Active
सर्वall
सर्व:
TypeAdjective
Rootसर्व
FormNeuter, Accusative, Plural
दुःखानिsufferings; sorrows
दुःखानि:
Karma
TypeNoun
Rootदुःख
FormNeuter, Accusative, Plural
तवof you; your
तव:
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormGenitive, Singular
दुर्मन्त्रितम्ill-advised; badly counseled
दुर्मन्त्रितम्:
Karma
TypeAdjective
Rootदुर्मन्त्रित
FormNeuter, Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
तत्that (deed/plan)
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Accusative, Singular

संजय उवाच

S
Sanjaya
N
Nakula
D
Duryodhana
T
the Kaurava/Pandava troops (sainyāḥ)