Shloka 10
Saṃśaptakas in Candrārdha-vyūha; Arjuna’s Devadatta and the Traigarta Rout
Chapter 17
यदि तिष्ठति संग्रामे मुहूर्तमपि पाण्डव: । अथापयाति संग्रामाद् विजयात् तद् विशिष्यते,“महाराज! यदि अर्जुनके बिना दो घड़ी भी युद्धभूमिमें खड़े रहे तो मैं तुम्हारे लिये धर्मपुत्र पाण्डुनन्दन युधिष्ठिरको आज उनके गणोंसहित अवश्य पकड़ लाऊँगा; इसमें संदेह नहीं है और यदि वे संग्रामसे भाग जाते हैं तो यह हमारी विजयसे भी बढ़कर है!
yadi tiṣṭhati saṅgrāme muhūrtam api pāṇḍavaḥ | atha apayāti saṅgrāmād vijayāt tad viśiṣyate ||
သဉ္ဇယက ပြောသည်– «ပाण्डဝသည် စစ်မြေပြင်၌ မုဟူရ္တတစ်ခဏပင် တည်ကြည်စွာ ရပ်တည်နိုင်လျှင် (ထိုအတိုင်း ငါ ဆောင်ရွက်မည်)။ သို့ရာတွင် စစ်မြေပြင်မှ ဆုတ်ခွာသွားလျှင် ထိုအရာသည်—ကျွန်ုပ်တို့၏ အောင်ပွဲထက်ပင်—ပိုမိုကြီးမားသော အကျိုးရလဒ် ဖြစ်လိမ့်မည်»။
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights steadfastness (tiṣṭhati) as a crucial measure of resolve in dharmic warfare: holding one’s ground even briefly can determine outcomes, while retreat is portrayed as a moral-strategic failure whose significance can exceed ordinary notions of victory.
Sañjaya reports a conditional assessment about a Pāṇḍava’s conduct in battle: if he remains on the field even for a short time, the situation is one kind; if he withdraws, that retreat is treated as an outcome more consequential than the opposing side’s victory.