Shloka 44
Adhyāya 16: Saṃśaptaka-vrata and the Diversion of Arjuna (द्रोणपर्व, अध्याय १६)
तां शरौघमहाफेनां प्रासमत्स्यसमाकुलाम् । नदीमुत्तीर्य वेगेन कुरून् विद्राव्य पाण्डव:
tāṃ śaraugha-mahāphenāṃ prāsa-matsya-samākulām | nadīm uttīrya vegena kurūn vidrāvya pāṇḍavaḥ ||
သဉ္ဇယက ပြောသည်—မြှားများ၏ လှိုင်းဖုံးဖုံးအမြှုပ်ကြီးကဲ့သို့ တက်ကြွလှုပ်ရှား၍၊ လှံများက ငါးများကဲ့သို့ ရေထဲတွင် ပြည့်နှက်နေသော ထိုမြစ်ကို ပாண்டဝသည် အရှိန်ပြင်းစွာ ဖြတ်ကူးကာ ကောရဝတို့ကို ထွက်ပြေးစေ하였다။ ဤပုံရိပ်သည် စစ်၏အတွင်း၌ သတ္တိနှင့် ဆုံးဖြတ်ချက်က လက်နက်ရေကြီးတောင် “ကူးဖြတ်” နိုင်ကြောင်းကို ပြသသော်လည်း၊ အနိုင်ရခြင်း၏နောက်ကွယ်တွင် အကြမ်းဖက်မှု၏ သီလအလေးချိန်သည် ဓမ္မ၏အမြင်အတွင်း မပျောက်မလျော့ တည်ရှိနေသည်ကိုလည်း ထင်ဟပ်စေသည်။
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse uses a vivid metaphor—war as a weapon-filled river—to highlight steadfastness and daring in the face of overwhelming danger, while implicitly reminding the reader that such ‘crossings’ occur within the tragic moral pressure of fratricidal war, a central Mahābhārata concern about dharma under extreme circumstances.
Sañjaya reports that a Pāṇḍava warrior crosses a perilous ‘river’ described through battlefield imagery (arrows as a flood, spears as fish) and, moving with great speed, drives the Kaurava forces into retreat.