Previous Verse
Next Verse

Shloka 25

द्रोणपर्व (अध्याय १) — भीष्मनिधनानन्तरं धृतराष्ट्रस्य शोकः, सेनायाः स्थितिः, कर्णस्मरणं च

Droṇa Parva, Chapter 1: Dhṛtarāṣṭra’s grief after Bhīṣma’s fall and the army’s reorientation toward Karṇa

पतिते भरतश्रेष्ठे बभूव कुरुवाहिनी । द्यौरिवापेतनक्षत्रा हीनं खमिव वायुना,भरतशिरोमणि भीष्मके धराशायी हो जानेपर कौरव-सेना नक्षत्ररहित आकाश, वायुशून्य अन्तरिक्ष, नष्ट हुई खेतीवाली भूमि, असंस्कृत वाणी तथा राजा बलिके बाँध लिये जानेपर नायकविहीन हुई असुरोंकी सेनाके समान उद्विग्न, असमर्थ और श्रीहीन हो गयी

patite bharataśreṣṭhe babhūva kuruvāhinī | dyaur ivāpetanakṣatrā hīnaṃ kham iva vāyunā ||

သဉ္ဇယက ပြောသည်—ဘာရတတို့အနက် အထက်မြတ်ဆုံး ဘီရှ္မ ကျဆုံးသွားသောအခါ ကုရုစစ်တပ်သည် တုန်လှုပ်ကာ တင့်တယ်မှု လျော့နည်းသွား၏။ ကြယ်မဲ့ကောင်းကင်ကဲ့သို့၊ လေမရှိသော အာကာသကဲ့သို့—ခေါင်းဆောင်မဲ့၊ စိတ်ဓာတ်ကျ၊ ယခင်ကဲ့သို့ အင်အားဖြင့် မလှုပ်ရှားနိုင်တော့ပေ။

पतितेwhen (he) had fallen
पतिते:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootपतित
FormMasculine, Locative, Singular
भरतश्रेष्ठेin the best of the Bharatas
भरतश्रेष्ठे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootभरतश्रेष्ठ
FormMasculine, Locative, Singular
बभूवbecame / came to be
बभूव:
Karta
TypeVerb
Rootभू
FormPerfect (Liṭ), Third, Singular
कुरुवाहिनीthe Kuru army
कुरुवाहिनी:
Karta
TypeNoun
Rootकुरुवाहिनी
FormFeminine, Nominative, Singular
द्यौःthe sky
द्यौः:
Karta
TypeNoun
Rootद्यौ
FormFeminine, Nominative, Singular
इवlike
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
अपेतdeprived (gone away)
अपेत:
Karta
TypeAdjective
Rootअपेत
FormFeminine, Nominative, Singular
नक्षत्राstars
नक्षत्रा:
TypeNoun
Rootनक्षत्र
FormNeuter, Nominative, Plural
हीनम्devoid, lacking
हीनम्:
Karta
TypeAdjective
Rootहीन
FormNeuter, Nominative, Singular
खम्sky/space
खम्:
Karta
TypeNoun
Root
FormNeuter, Nominative, Singular
इवlike
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
वायुनाby wind
वायुना:
Karana
TypeNoun
Rootवायु
FormMasculine, Instrumental, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
B
Bhīṣma
B
Bharatas
K
Kuru army (Kuruvāhinī)
S
Sky (Dyauḥ/Kha)
S
Stars (Nakṣatra)
W
Wind (Vāyu)