Shloka 1
द्रोणपर्व (अध्याय १) — भीष्मनिधनानन्तरं धृतराष्ट्रस्य शोकः, सेनायाः स्थितिः, कर्णस्मरणं च
Droṇa Parva, Chapter 1: Dhṛtarāṣṭra’s grief after Bhīṣma’s fall and the army’s reorientation toward Karṇa
नारायणं नमस्कृत्य नरं चैव नरोत्तमम् | देवीं सरस्वतीं व्यासं ततो जयमुदीरयेत् ।। अन्तर्यामी नारायणस्वरूप भगवान् श्रीकृष्ण, (उनके नित्य सखा) नरस्वरूप नरश्रेष्ठ अर्जुन, (उनकी लीला प्रकट करनेवाली) भगवती सरस्वती और (उन लीलाओंका संकलन करनेवाले) महर्षि वेदव्यासको नमस्कार करके जय (महाभारत)-का पाठ करना चाहिये। जनमेजय उवाच तमप्रतिमसत्त्वीजोबलवीर्यसमन्वितम् । हतं देवव्रतं श्रुव्वा पाउ्चाल्येन शिखण्डिना,जनमेजयने पूछा--ब्रह्मन! अनुपम सत्त्व, ओज, बल और पराक्रमसे सम्पन्न देवव्रत भीष्मको पांचालराज शिखण्डीके हाथसे मारा गया सुनकर राजा धूृतराष्ट्रके नेत्र शोकसे व्याकुल हो उठे होंगे। ब्रह्मर्ष! अपने ज्येष्ठ पिताके मारे जानेपर पराक्रमी धृतराष्ट्रने कैसी चेष्टा की? इति श्रीमहाभारते द्रोणपर्वणि द्रोणाभिषेकपर्वणि धृतराष्ट्रप्रश्ने प्रथमो5ध्याय:
nārāyaṇaṃ namaskṛtya naraṃ caiva narottamam | devīṃ sarasvatīṃ vyāsaṃ tato jayam udīrayet ||
နာရာယဏကို ဦးညွှတ်ကန်တော့၍၊ လူတို့အထွဋ်အမြတ် နရကိုလည်းကောင်း၊ သရသွတီဒေဝီနှင့် ဗျာသကိုလည်းကောင်း ကန်တော့ပြီးနောက် «ဇယ» (မဟာဘာရတ) ကို ရွတ်ဖတ်သင့်သည်။ ဤကဗျာသည် စစ်ပွဲနှင့် သီလဓမ္မအငြင်းပွားမှုကို ပြောကြားရာတွင် စည်းကမ်းတကျ၊ ရိုသေသဒ္ဓါဖြင့် ဆောင်ရွက်ရမည့် အကျင့်အဖြစ် သတ်မှတ်ကာ—ပညာ (သရသွတီ)၊ စာတည်းဖြတ်နှင့် ဆက်လက်ပို့ဆောင်မှု (ဗျာသ)၊ နှင့် ဓမ္မ၏ ဘုရား–လူ အ축 (နာရာယဏ–နရ) ကို ဖိတ်ခေါ်၍ သစ္စာ၊ မှန်ကန်သောစကား၊ နှင့် သီလဓမ္မအလင်းရောင်အောက်တွင် နိဒါန်းကို စတင်စေသည်။
जनमेजय उवाच
Educational Q&A
Before engaging a powerful narrative of war and moral ambiguity, one should ground oneself in reverence for the divine, for exemplary humanity, for right speech and learning, and for faithful transmission. The implied ethic is that storytelling—especially of dharma and adharma—must be guided by purity of intention and disciplined speech.
This is the customary maṅgala/invocation placed at the opening of a section: the reciter salutes Nārāyaṇa, Nara, Sarasvatī, and Vyāsa, and then proceeds to recite ‘Jaya,’ i.e., the Mahābhārata, here introducing the Drona Parva’s opening.