Shloka 29

भीष्मभीमसमागमः — Bhīṣma–Bhīma Strategic Engagement and Counsel to the King

Devanagari script

प्राग्ज्योतिषो महेष्वासो हैडिम्बं राक्षसोत्तमम्‌

Transliteration

prāgjyotiṣo maheṣvāso haiḍimbaṁ rākṣasottamam

Translation

သဉ္ဇယက ပြောသည်– «ပရာဂ္ဂျ्योတိષမှ မဟာမြားပစ်သမား (ဘဂဒတ္တ) သည် ရက္ခသတို့အနက် အထူးထင်ရှားသော ဟိုဍိမ္ဗ (Haiḍimba) ကို ရင်ဆိုင်ခဲ့၏» ဟု။ ဤစာကြောင်းသည် စစ်၏ ဓမ္မရေးရာ ဖိစီးမှုအတွင်း၌ပင် နာမည်ကြီး သူရဲကောင်းများနှင့် လူမဟုတ်သော ကြောက်မက်ဖွယ် ချန်ပီယံများသည် တစ်ခုတည်းသော စစ်မြေပြင်သို့ ဆွဲခေါ်ခံရကြပြီး၊ မွေးဖွားမှု သို့မဟုတ် မျိုးစိတ်ထက် သတ္တိနှင့် သစ္စာခံမှုက လုပ်ရပ်ကို ဆုံးဖြတ်ကြောင်း ထင်ဟပ်စေသည်။

Word by Word

• प्राग्ज्योतिषः: the (king) of Pragjyotisha (Bhagadatta)
• प्राग्ज्योतिषः: Karta
• Type: Noun
• Root: प्राग्ज्योतिष
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• महेष्वासः: great bowman
• महेष्वासः: Karta
• Type: Adjective
• Root: महेष्वास
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• हैडिम्बम्: Haidimba (name)
• हैडिम्बम्: Karma
• Type: Noun
• Root: हैडिम्ब
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• राक्षस-उत्तमम्: best among the Rakshasas
• राक्षस-उत्तमम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: राक्षसोत्तम
• Form: Masculine, Accusative, Singular

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

• Sañjaya
• Prāgjyotiṣa
• Bhagadatta
• Haiḍimba
• rākṣasa

Educational Q&A

What is the core teaching?

Even in a dharma-charged war, individuals are primarily judged by their conduct, allegiance, and capability in fulfilling their chosen duty; the battlefield becomes a testing ground where diverse beings—kings and rākṣasas alike—are bound by the same demands of courage and responsibility.

What is happening in the narrative?

Sañjaya reports a specific encounter: the famed archer-king from Prāgjyotiṣa (Bhagadatta) engages Haiḍimba, described as an eminent rākṣasa, indicating a notable clash among powerful combatants within the larger Kurukṣetra war.