Shloka 34
भीष्म-युधिष्ठिर-संमर्दः
Bhīṣma’s Pressure on Yudhiṣṭhira; Śikhaṇḍī’s Approach; Evening Withdrawal
अभियात्वा तथैवान्यान् रथांस्तान् सूर्यवर्चस: । अविध्यन् समरे<न्योन्यं संरम्भाद् युद्धदुर्मदा:
abhiyātvā tathaivānyān rathāṁs tān sūryavarcasaḥ | avidhyan samare 'nyonyaṁ saṁrambhād yuddha-durmadāḥ ||
သဉ္ဇယက ပြောသည်—သူတို့သည် ထပ်မံ၍ အခြား ရထားစစ်သည်များထံသို့လည်း ချီတက်ဝင်ရောက်ကာ နေကဲ့သို့ တောက်ပသော သူရဲကောင်းများအချင်းချင်း စစ်မြေပြင်တွင် ထိုးနှက်ကြသည်။ စစ်၏ မာနကြောင့် မူးယစ်ကာ ရုတ်တရက် ဒေါသဖြင့် မောင်းနှင်ခံရသဖြင့် သူတို့သည် လက်နက်များဖြင့် အချင်းချင်း ဒဏ်ရာပေးကြပြီး၊ ဒေါသနှင့် စစ်မာနက အထိန်းအကွပ်နှင့် မှန်ကန်သော ဆုံးဖြတ်ချက်ကို မည်သို့ ဖုံးကွယ်ပစ်နိုင်သည်ကို—အင်အားကြီးသူများအကြားတွင်ပင်—ပြသသည်။
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how saṁrambha (impetuous rage) and yuddha-durmada (war-intoxication) can overwhelm discernment, turning even radiant heroes into mutual destroyers; it implicitly warns that anger and pride are ethically corrosive forces that obscure dharmic restraint.
Sañjaya describes the chariot-warriors charging and then striking each other in close combat; in the heat of battle, they become mutually aggressive and wound one another, driven by fury and the reckless intoxication of war.