अध्याय ८० — मध्यंदिन-रणवृत्तान्तः
Yudhiṣṭhira–Śrutāyu encounter; Cekitāna–Gautama clash; Abhimanyu pressure; Arjuna’s redeployment
(गदया भीमसेनेन ताडिता वारणोत्तमा: । भिन्नकुम्भा महाकाया भिन्नपृष्ठास्तथैव च ।।
sañjaya uvāca |
gadayā bhīmasenena tāḍitā vāraṇottamāḥ |
bhinnakumbhā mahākāyā bhinnapṛṣṭhās tathaiva ca ||
bhinnagātrāḥ sahārohāḥ śerate parvatā iva ||
သဉ္ဇယက ပြော၏—ဘီမစေန၏ ဂဒါဖြင့် ထိုးနှက်ခံရသဖြင့် အကောင်းဆုံး ဆင်ကြီးများ—ကိုယ်ထည်မဟာကြီး—၏ နဖူးဘက် (ကుంభ) ကွဲပြား၍ ကျောပြင်လည်း ပေါက်ပြဲလေ၏။ ကိုယ်အင်္ဂါများ ခွဲခြမ်းပျက်စီးကာ စီးနင်းသူတို့နှင့်အတူ တောင်တန်းပြိုကျသကဲ့သို့ စစ်မြေပြင်၌ လဲကျနေကြ၏။ ထို့ပြင် စစ်မြေပြင်၌ ရထားရာချီကို စစ်သည်တို့နှင့်အတူ အစိတ်အစိတ် ချိုးဖျက်ပစ်ပြီး မြင်းများ၊ မြင်းစီးများနှင့် ခြေလျင်တို့ကိုလည်း ပျက်စီးစေ하였다။ အို မင်းကြီး၊ ထိုစစ်ပွဲ၌ ဘီမစေန၏ အံ့ဩဖွယ် ရဲစွမ်းကို ကျွန်ုပ်တို့ မြင်ရ၏—ကမ္ဘာပျက်ကာလ၌ ဒဏ္ဍကိုင် ယမမင်းက သတ္တဝါအားလုံးကို သတ်ဖြတ်သကဲ့သို့၊ သူတစ်ဦးတည်းက သင်၏ များပြားသော စစ်သူရဲတို့နှင့် တိုက်ခိုက်နေ၏။ ထို့နောက် ဘီမစေန ကောရဝတပ်ထဲ ဝင်ရောက်သော် တရုပဒ၏ သား ဓೃಷ್ಟဒျုမနလည်း ဒ್ರೋဏာචာရ្យ ကို စွန့်၍ အလျင်အမြန် သောဘလ (ရှကುನိ) တိုက်နေရာသို့ သွားလေ၏။
संजय उवाच
The verse highlights the awe-inspiring power of a warrior and, implicitly, the grave ethical cost of war: even the mightiest beings (war-elephants and their riders) are reduced to ruin, urging reflection on the destructive momentum that accompanies unchecked martial force.
Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that Bhīmasena, wielding a mace, strikes down elite war-elephants so violently that their temples, backs, and limbs are shattered; they fall with their riders, collapsing like mountains.