Shloka 31
भीमसेन-दुर्योधन-समागमः
Bhīmasena–Duryodhana Engagement at Sunset
इत्यासीत् तुमुल: शब्दो युयुधानरथं प्रति । महात्मा पाण्डवोंके दलमें हाहाकार होने लगा। अरे! दौड़ो, पकड़ो, घोड़ोंको रोको, भागो। सात्यकिके रथकी ओर इस तरहका शब्द गूँजने लगा ।।
ity āsīt tumulaḥ śabdo yuyudhāna-rathaṃ prati | mahātmā pāṇḍavānāṃ dale hāhākāro 'bhavat | are dhāvata gṛhṇīta aśvān rodayata mā palāyata | sātyaki-rathaṃ prati evaṃvidhaḥ śabdaḥ samantād anunāditaḥ || etasminn eva kāle tu bhīṣmaḥ śāntanavas tadā ||
စဉ္ဇယက ပြောသည်—“ဤသို့ဖြင့် ယုယုဓာန (စಾತျကိ) ၏ ရထားဘက်သို့ ဦးတည်သော ဆူညံသံကြီး ထွက်ပေါ်လာသည်။ ပाण्डဝတပ်ဖွဲ့အတွင်း၌လည်း အော်ဟစ်သံများ ပျံ့နှံ့ကာ—‘ဟေ့! ပြေးကြ! ဖမ်းကြ! မြင်းတွေကို တားကြ! မပြေးနဲ့!’ ဟု ကြွေးကြော်သံများက စာတျကိ၏ ရထားဘက်သို့ ပတ်လည်တဝိုက် ထပ်တလဲလဲ မြည်ဟည်းလာသည်။ ထိုအချိန်တည်းမှာပင် သန္တနု၏ သား ဘီష္မကလည်း …”
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ethical pressure of war: when panic spreads, disciplined action—restraining flight, protecting comrades, and restoring order—becomes a form of kṣatriya-dharma. It shows how collective morale and responsibility matter as much as individual valor.
Sañjaya describes a sudden uproar in the Pāṇḍava ranks focused on Yuyudhāna/Sātyaki’s chariot. Soldiers shout urgent commands to chase, seize, and stop the horses, warning against retreat. The scene then transitions to Bhīṣma’s movement/entry at that same moment.