Shloka 18
Adhyāya 74 (Book 6, Bhīṣma-parva): Bhīma–Duryodhana re-engagement and afternoon escalation
(चेदिकाशिपदातैश्न रथै: पाउ्चालसूंजयै: । सहिता: पाण्डवा: सर्वे धृष्टद्युम्नपुरोगमा: ।।
sañjaya uvāca | cedikāśi-padātaiś ca rathaiḥ pāñcāla-sūñjayaiḥ | sahitāḥ pāṇḍavāḥ sarve dhṛṣṭadyumna-purogamāḥ || tāvakān samare jaghnur dharmaputreṇa coditāḥ | rathibhir varavāraṇair aśvaiḥ pādātaiś ca samīritam | ghoram āyodhanaṃ cakre mahābhrasadṛśaṃ rajaḥ ||
သဉ္ဇယက ပြောသည်– ဤဘက်တွင် ချေဒီနှင့် ကာရှီတို့၏ ခြေလျင်တပ်များ၊ ပာဉ္စာလနှင့် ဆူဉ္ဇယတို့၏ ရထားစစ်သည်များနှင့်အတူ၊ ဓೃಷ್ಟദ്യုမ္နကို ဦးဆောင်ထားသော ပाण्डဝသူရဲအပေါင်းတို့သည် ဓမ္မပုတ্ৰ ယုဓိဋ္ဌိရ၏ အမိန့်ကြောင့် စစ်မြေပြင်၌ သင်၏တပ်ကို စတင်သုတ်သင်ကြ၏။ ရထားစစ်သည်များ၊ အလွန်ကောင်းသော ဆင်များ၊ မြင်းများနှင့် ခြေလျင်တို့ လှုပ်ရှားရာမှ ထလာသော ဖုန်မှုန့်ကြီးသည် မိုးတိမ်ထုကြီးကဲ့သို့ ကောင်းကင်ကို ဖုံးလွှမ်းကာ စစ်ပွဲကို ပို၍ ကြောက်မက်ဖွယ် ဖြစ်စေ하였다။
संजय उवाच
Educational Q&A
The passage highlights dharmic leadership in wartime: Yudhiṣṭhira’s command (as Dharmaputra) frames action as duty-bound and organized rather than merely impulsive, while the vivid dust-cloud imagery underscores the grave, dehumanizing scale and consequences of battle.
Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that the Pāṇḍavas, led by Dhṛṣṭadyumna and supported by allied forces from Cedi, Kāśī, Pāñcāla, and Sūñjaya, are attacking and killing the Kaurava troops; the movement of chariots, elephants, horses, and infantry raises a massive dust cloud that makes the battlefield scene more terrifying.