Shloka 70
भीष्मस्य भीमसेन-निरोधः
Bhīṣma checks Bhīmasena; matched engagements intensify
सृष्टवा संकर्षणं देवं स्वयमात्मानमात्मना । कृष्ण त्वमात्मनासाक्षी: प्रद्मुम्नं चात्मसम्भवम्
sṛṣṭvā saṅkarṣaṇaṃ devaṃ svayam ātmānam ātmanā | kṛṣṇa tvam ātmanā sākṣīḥ pradyumnaṃ cātma-sambhavam ||
ဘိဿမက ပြောသည်— «အို ကృష్ణ၊ သင်၏ ကိုယ်တော်တည်းဟူသော အတ္တမူလဖြင့် သင်သည် သင်၏ အတ္တကိုပင် သင်္ကರ್ಷဏ ဒေဝအဖြစ် ထင်ရှားစေခဲ့သည်။ ထို့နောက် ထပ်မံ၍ သင်၏ အနှစ်သာရမှ ပေါ်ထွန်းလာသော ပရဒျုမနကိုလည်း သင်ကပင် ဖန်ဆင်းခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် သင်သည် အတွင်းသက်သေဖြစ်၍—ကိုယ်တိုင်ဖြစ်ပေါ်၊ ကိုယ်တိုင်ထင်ရှား၊ ကိုယ်တိုင်၏ ပေါ်ထွန်းမှုတို့၏ အရင်းအမြစ်ဖြစ်တော်မူသည်။»
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse presents Kṛṣṇa as the self-existent inner witness (sākṣī) who manifests divine forms from his own essence. Ethically and devotionally, it grounds reverence in the idea that the supreme source is self-caused and sustains order (dharma) through purposeful self-manifestation.
Bhīṣma addresses Kṛṣṇa with theological praise, describing how Kṛṣṇa manifests Saṅkarṣaṇa and brings forth Pradyumna from himself. The statement functions as a recognition of Kṛṣṇa’s supreme status and his role as the underlying witness amid the war narrative.