Shloka 66
भीष्मस्य भीमसेन-निरोधः
Bhīṣma checks Bhīmasena; matched engagements intensify
Devanagari script
त्वं गति: सर्वभूतानां त्वं नेता त्वं जगदगुरु: । त्वत्प्रसादेन देवेश सुखिनो विबुधा: सदा
Translation
“သင်သည် သတ္တဝါအားလုံး၏ အားကိုးရာ၊ သင်သည် ဦးဆောင်သူ၊ သင်သည် လောက၏ ဆရာတော်ဖြစ်၏။ ဒေဝတို့၏ အရှင်၊ သင်၏ ကရုဏာတော်ကြောင့်သာ ဒေဝတို့သည် အမြဲတမ်း ချမ်းသာသုခရှိကြ၏။ ပဒ္မနာဘ၊ မျက်လုံးကျယ်သော ကృష్ణ၊ ဒုက္ခဖျောက်ရှင်းသူ—သင်သည် သတ္တဝါအားလုံး၏ အားကိုးရာနှင့် ဦးဆောင်သူ၊ လောက၏ ဆရာတော်ဖြစ်၏။ ဒေဝတို့၏ အရှင်၊ သင်၏ ကရုဏာမျက်စိတော်ကြောင့်သာ ဒေဝတို့သည် အမြဲတမ်း ပျော်ရွှင်ချမ်းသာကြ၏။”
Word by Word
त्वम्you
त्वम्:
Karta
TypeNoun
Rootयुष्मद्
Form—, प्रथमा, एकवचन
गतिःrefuge/goal
गतिः:
Karta
TypeNoun
Rootगति
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सर्वभूतानाम्of all beings
सर्वभूतानाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसर्वभूत
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
त्वम्you
त्वम्:
Karta
TypeNoun
Rootयुष्मद्
Form—, प्रथमा, एकवचन
नेताleader/guide
नेता:
Karta
TypeNoun
Rootनेतृ
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
त्वम्you
त्वम्:
Karta
TypeNoun
Rootयुष्मद्
Form—, प्रथमा, एकवचन
जगद्गुरुःteacher of the world
जगद्गुरुः:
Karta
TypeNoun
Rootजगत्-गुरु
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
त्वत्प्रसादेनby your grace
त्वत्प्रसादेन:
Karana
TypeNoun
Rootत्वत्-प्रसाद
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
देवेशO Lord of gods
देवेश:
Adhikarana
TypeNoun
Rootदेव-ईश
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
सुखिनःhappy
सुखिनः:
Karta
TypeAdjective
Rootसुखिन्
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
विबुधाःgods/wise ones
विबुधाः:
Karta
TypeNoun
Rootविबुध
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
सदाalways
सदा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootसदा
Formtrue
पद्मनाभO Lotus-naveled one
पद्मनाभ:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपद्म-नाभ
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
विशाललोचनO wide-eyed one
विशाललोचन:
Adhikarana
TypeNoun
Rootविशाल-लोचन
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
दुःखहारीO remover of sorrow
दुःखहारी:
Adhikarana
TypeNoun
Rootदुःख-हारिन्
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
श्रीकृष्णO revered Krishna
श्रीकृष्ण:
Adhikarana
TypeNoun
Rootश्री-कृष्ण
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
Speaker
भीष्म उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes