Vāsudeva-Māhātmya: Duryodhana’s Inquiry and Bhīṣma’s Theological Account of Keśava
चक्रुर्निशां संधिगतां समीक्ष्य विभावसोलेंहितरागयुक्ताम् । तदनन्तर शस्त्रोंके आघातसे अत्यन्त क्षत-विक्षत अंगोंवाले भीष्म
cakrur niśāṃ sandhigatāṃ samīkṣya vibhāvaso lehitarāga-yuktām | tadanantaraṃ śastrāṅke āghātataḥ atyanta-kṣata-vikṣata-aṅgāḥ bhīṣma-droṇa-duryodhana-bāhlika-tathā anye kaurava-yoddhāḥ sūryadevaṃ sva-kiraṇān sametantaṃ dṛṣṭvā, taṃ ca bhayaṅkaraṃ aindrāstraṃ pralayaṅkara-agni-sadṛśaṃ sarvatra vyāptaṃ asahyaṃ ca jñātvā, sūrya-lālī-yuktāṃ sandhyāṃ niśā-ārambha-kālaṃ ca avalokya senāṃ yuddha-bhūmeḥ pratyāhṛtya nivartayām āsuḥ ||
သဉ္ဇယက ပြောသည်– နေဝင်ချိန်၏ နီမြန်းသောအလင်းရောင်နှင့် ရောနှောကာ ညဉ့်ဝင်လာသည်ကို မြင်၍၊ နေဘုရားသည် မိမိ၏ ရောင်ခြည်များကို ပြန်လည်သိမ်းယူနေသည်ကိုလည်း တွေ့ကြသဖြင့်၊ လက်နက်ထိုးနှက်မှုကြောင့် ကိုယ်အင်္ဂါများ ပြင်းထန်စွာ ထိခိုက်ပျက်စီးနေသော ကౌရဝသူရဲကောင်းများ—ဘီရှ္မ၊ ဒြောဏ၊ ဒုရျောဓန၊ ဘာဟ္လိက နှင့် အခြားသူများ—သည် ကြောက်မက်ဖွယ် အိန္ဒြလက်နက် (အိန္ဒြာစတြ) သည် ကမ္ဘာပျက်ကပ်မီးကဲ့သို့ အနှံ့ပြန့်၍ မခံနိုင်အောင် ဖြစ်လာသည်ကို သိကြပြီး၊ ဆည်းဆာနှင့် ညဉ့်အစကို သတိပြုကာ စစ်တပ်ကို စစ်မြေပြင်မှ ပြန်လည်ဆုတ်ခွာစေ하였다။
संजय उवाच
Even amid total war, dharma imposes limits: when night falls and a devastating divine weapon makes combat indiscriminate and unbearable, the responsible course is to stop, withdraw, and prevent uncontrolled destruction.
As twilight turns to night and the Sun’s rays withdraw, the Kaurava leaders—badly wounded—recognize the terrifying, all-pervading Indra-weapon as intolerable and therefore pull their forces back from the battlefield.