Dhṛtarāṣṭra’s Anxiety and Bhīṣma’s Theological Explanation of Pāṇḍava Invincibility
Book 6, Chapter 61
शक्तिभि: कवचैश्षित्रै: कणपैरड्कुशैरपि । निस्त्रिंशैर्विमलै श्वापि स्वर्णपुड्खै: शरैस्तथा
sañjaya uvāca |
śaktibhiḥ kavacaiś citraiḥ kaṇapair aṅkuśair api |
nistriṁśair vimalaiḥ śūlaiḥ svarṇapuṅkhaiḥ śarais tathā ||
သဉ္ဇယက ပြောသည်။ ထိုနေရာ၌ မြေပြင်သည် အမျိုးမျိုးသော ပန်းကုံးများဖြင့် အလှဆင်ထားသကဲ့သို့ ထင်ရသည်။ အရပ်ရပ်၌ လက်နက်နှင့် စစ်ပစ္စည်းများ ပြိုကျကျန်ရစ်နေ၍—လှံပစ်များ၊ အလှဆင်ထားသော ကာဝတ်များ၊ မြားအိတ်များနှင့် မောင်းတံများ၊ တောက်ပသော ဓားများ၊ လှံများနှင့် ရွှေတောင်ပံပါ မြားများ—တို့ဖြင့် ပြန့်ကျဲနေသည်။ ဤမြင်ကွင်းသည် စစ်၏ သာမန်မဟုတ်သော သမ္မာတရားဆိုင်ရာ အလေးချိန်ကို ထင်ဟပ်စေသည်။ လူ၏ ကျွမ်းကျင်မှုနှင့် ရဲရင့်မှုသည် နောက်ဆုံးတွင် အန္တရာယ်ပေးသော ကိရိယာများဖြင့် ဖုံးလွှမ်းသည့် စစ်မြေပြင်တစ်ခုပေါ်သို့ ရောက်သွားပြီး၊ ရဲရင့်ပြသမှုအလယ်၌ပင် စစ်၏ အကုန်အကျများသော အပြီးသတ်အကျိုးဆက်ကို နားထောင်သူအား သတိပေးလျက်ရှိသည်။
संजय उवाच
The verse offers a sobering ethical undertone through vivid description: glory in war is inseparable from destruction. By portraying the earth covered with weapons and armor like decorative garlands, it highlights how human conflict aestheticizes violence while leaving a tangible, costly residue.
Sañjaya is reporting to Dhṛtarāṣṭra the state of the battlefield: weapons, armor, quivers, goads, swords, spears, and gold-fletched arrows lie scattered everywhere, making the ground look richly patterned.