Shloka 306
Adhyāya 6: Pañca-mahābhūta–guṇa-nirdeśa and Sudarśana-dvīpa
Five Elements, Sensory Qualities, and a Cosmographic Island
शतं वर्षसहस्राणां शिरसैव पिनाकधृक् । वह पवित्र कुण्ड स्वयं गंगाजीने ही प्रकट किया है
sañjaya uvāca | śataṁ varṣa-sahasrāṇāṁ śirasāiva pinākadhṛk | vahati pavitraṁ kuṇḍaṁ svayaṁ gaṅgā-jinaṁ hi prakaṭīkṛtam | yāṁ dhārayituṁ parvateṣv api duṣkarāṁ tāṁ gaṅgāṁ pinākadhārī bhagavān śivaḥ lakṣaṁ varṣāṇi mastake eva dhārayām āsa |
သဉ္ဇယက ပြောသည်— «ပိနာကာဓာရီ သခင်ရှီဝသည် မိမိ၏ ခေါင်းပေါ်၌ပင် နှစ်တစ်သိန်းကြာအောင် သန့်ရှင်းသော ကန်တော်ကို ဆောင်ထားခဲ့သည်။ ထိုကန်တော်သည် ဂင်္ဂါမြစ်၏ သန့်ရှင်းသော ပေါ်ထွန်းမှုဖြစ်၍ ရေထုအနက်အရှိုင်းကြောင့် သမုဒ္ဒရာကဲ့သို့ တောက်ပလှသည်။ တောင်တန်းများပင် မခံနိုင်လောက်အောင် လေးလံသော ဂင်္ဂါကို ပိနာကာကိုင်သခင်သည် မိမိ၏ ခေါင်းပေါ်၌ နှစ်တစ်သိန်းပြည့်အောင် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်—ကမ္ဘာကို မလွှမ်းမိုးစေဘဲ ထိန်းသိမ်းကာကွယ်သော နတ်ဘုရား၏ သည်းခံမှုနှင့် အာဏာ၏ ပုံရိပ်တစ်ရပ်ဖြစ်သည်»။
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights divine restraint and protective strength: Śiva contains and bears the overwhelming force of the Gaṅgā for the welfare of the world, modeling the dharmic ideal of holding great power under control so it becomes purifying rather than destructive.
Sanjaya describes Śiva as Pināka-bearer who sustained the manifested Gaṅgā—likened to an oceanic, unfathomable flood—in a sacred basin and upon his head for a vast span of time, emphasizing that what even mountains could not bear was borne by Śiva.