Shloka 4
Daiva–Puruṣakāra Discourse and the Elephant-Corps Engagement (भीमगजानीक-सम्भ्रान्ति)
तामापतन्तीं महतीं कलिड्रानां महाचमूम् । रथाश्वनागकलिलां प्रगृहीतमहायुधाम्
tām āpatantīṁ mahatīṁ kaliḍrāṇāṁ mahācamūm | rathāśvanāgakalilāṁ pragṛhītamahāyudhām ||
စဉ္ဇယက ပြောသည်– «ထို့နောက် ကလိင်္ဂတို့၏ အလွန်ကြီးမားသော တပ်မဟာကို မြင်လေ၏။ ရထား၊ မြင်း၊ ဆင်တို့နှင့် ထူထပ်ကျပ်တည်း၍ လက်နက်ကြီးများကို ကိုင်ဆောင်ကာ ပြင်းထန်သော တိုက်ပွဲအတွက် အလျင်အမြန် တိုးဝင်လာကြသည်»။
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the moral gravity of war by emphasizing the scale and preparedness of the forces: when vast, well-armed hosts surge forward, the consequences are collective and irreversible, reminding the listener that choices leading to battle carry immense ethical weight.
Sañjaya describes a large contingent—identified as the Kaliṅga host—charging into action. The army is portrayed as densely filled with chariots, horses, and elephants, and equipped with heavy weaponry, signaling an imminent clash.