Shloka 2
Daiva–Puruṣakāra Discourse and the Elephant-Corps Engagement (भीमगजानीक-सम्भ्रान्ति)
चरन्तं गदया वीरं दण्डहस्तमिवान्तकम् । योधयामास समरे कालिड्र: सह सेनया,वीरवर भीमसेन जब गदा हाथमें लेकर विचरते हैं, तब दण्डधारी यमराजके समान जान पड़ते हैं। उनके साथ समरांगणमें सेनासहित कलिंगराजने किस प्रकार युद्ध किया?
dhṛtarāṣṭra uvāca |
carantaṁ gadayā vīraṁ daṇḍahastam ivāntakam |
yodhayāmāsa samare kāliṅgaḥ saha senayā ||
ဓృతရာෂ္ဋရက ပြောသည်– «သူရဲကောင်း ဘီမစေနသည် စစ်မြေပြင်၌ ဂဒါကိုင်ကာ လှည့်လည်သွားလာသော်၊ ဒဏ်ပေးတံတားကိုင် ယမမင်းကဲ့သို့ မရဏတရားကိုယ်တိုင်ပင် ထင်မြင်ရသည်။ ထိုစစ်ပွဲတွင် ကလိင်္ဂဘုရင်သည် မိမိတပ်များနှင့်အတူ သူ့ကို မည်သို့ တိုက်ခိုက်ရင်ဆိုင်ခဲ့သနည်း?»
ध्ृतराष्र उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the awe-inspiring force of righteous martial power: Bhīma’s presence is likened to Yama, suggesting that in war the consequences of adharma and the inevitability of death become immediate. It also reflects the epic’s ethical tension—valor and duty (kṣatriya-dharma) operate within a field of grave moral stakes.
Dhṛtarāṣṭra asks Sañjaya to describe how the Kaliṅga king, supported by his army, fought against Bhīmasena, who is depicted as roaming the battlefield with a mace and appearing like Death personified.