Shloka 386
भीष्मधनंजयद्वैरथम्
Bhīṣma–Dhanaṃjaya Duel and the Opening Clash
धिक क्षात्रं धर्ममित्युक्त्वा प्रायात् पार्थरथं प्रति । राजन! दुर्योधनके ऐसा कहनेपर आपके पितृ-तुल्य भीष्म “क्षत्रिय-धर्मको धिक्कार है' ऐसा कहकर अर्जुनके रथकी ओर चले
dhik kṣātraṃ dharmam ity uktvā prāyāt pārtharathaṃ prati | rājan!
သဉ္ဇယက ပြောသည်– «‘ခတ္တိယတို့၏ တာဝန်ဓမ္မကို အရှက်တင်ပါစေ!’ ဟု ဆိုပြီးနောက် အာဇုန၏ ရထားသို့ ထွက်ခွာသွား하였다။ အို မင်းကြီး၊ ဒုရ္ယောဓနက ထိုသို့ ပြောသောအခါ သင်၏ ဖခင်တူ ဘီရှ္မသည် ဤခါးသီးသောအခိုက်အတန့်သို့ ဆောင်ကြဉ်းလာသော စစ်သူရဲဓမ္မကိုပင် ရှုတ်ချကာ အာဇုန၏ ရထားဘက်သို့ ရွေ့လျားသွား하였다။
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ethical strain within kṣatriya-dharma: even a great elder like Bhīṣma can momentarily denounce the warrior code when it appears to demand actions that feel morally unbearable. It underscores that dharma is not merely ritual obligation but a lived, often painful moral discernment in crisis.
Sañjaya reports to King Dhṛtarāṣṭra that, after Duryodhana’s words, Bhīṣma exclaims “Fie upon kṣatriya-dharma!” and then proceeds toward Arjuna’s chariot—signaling a decisive movement on the battlefield and an emotionally charged response from the Kuru elder.