Shloka 28
गौरुडव्यूह-रचना तथा अर्धचन्द्र-प्रत्यव्यूह
Garuḍa Array and the Ardhacandra Counter-Formation
चिच्छेद रथिनां बाणै: शिरांसि भरतर्षभ
sañjaya uvāca | ciccheda rathināṁ bāṇaiḥ śirāṁsi bharatarṣabha | jighāṁsantaṁ yudhāṁ śreṣṭha tadā āsīt tumulaṁ mahat ||
သဉ္ဇယက ပြောသည်– «အို ဘာရတတို့အထဲ အမြတ်ဆုံးသူရေ၊ သွေးတ (Śveta) သည် မိမိမြားများဖြင့် ရထားစီးသူများ၏ ခေါင်းများကို များစွာ ဖြတ်ချခဲ့၏။ ထိုအချိန်တွင် စစ်သူရဲတို့အထဲ အမြတ်ဆုံးသူ ဘီရှ္မကို သတ်လိုသူတို့က တိုက်ခိုက်လာသဖြင့် အလွန်ကြီးမား၍ ဆူညံထုထည်သော စစ်ပွဲကြီး ပေါက်ကွဲထလာ၏။ ဤမြင်ကွင်းသည် စစ်၏ ဓမ္မတရားဆိုင်ရာ တင်းမာမှုကို ဖော်ပြသည်—မိမိဘက်ကို ကာကွယ်လိုသော သတ္တိနှင့် သစ္စာသည်၊ အလေးအနက်ထားရသော အဘိုးအိုသူရဲကောင်းကို သတ်မည်ဟူသော ရည်ရွယ်ချက်ဖြစ်လာသည့်အခါ သေမင်းရူးသွပ်မှုအဖြစ် ချက်ချင်း ပြောင်းလဲသွားသည်»။
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how quickly warfare intensifies when the objective shifts from defense and prowess to the explicit intent to kill a foremost warrior. It implicitly raises the ethical strain within kṣatriya-dharma: duty-bound combat can still become morally heavy when it turns into a frenzy of decapitation and the targeting of revered elders.
Sañjaya reports that a warrior is cutting down many chariot-fighters by severing their heads with arrows. At the same time, as Bhīṣma—the best of warriors—is being assailed with the intent to kill him, the battlefield becomes extremely tumultuous and the fighting swells into a great, terrifying clash.