Shloka 111
गौरुडव्यूह-रचना तथा अर्धचन्द्र-प्रत्यव्यूह
Garuḍa Array and the Ardhacandra Counter-Formation
वारयित्वा शरैघोरिे: श्वेतमेवाभिदुद्रुवे । भरतवंशियोंके उन पितामहने युद्धस्थलमें सौ बाणोंसे सात्यकिको
tataḥ śaraṁ mṛtyu-samaṁ bhāra-sādhanaṁ uttamam | tadanantaraṁ mahābalī bhīṣmaḥ dhanuṣaṁ khītvā tasmin mṛtyu-sadṛśaṁ bhīmaṁ bhāriṣṭhaṁ lakṣya-vedhane samarthaṁ uttamaṁ duḥsaha-pakṣa-yuktaṁ bāṇaṁ nyadhāt | tataḥ brahmāstreṇa abhimantrya taṁ mumoca |
ထို့နောက် အင်အားကြီးသော ဘီရှ္မသည် လေးကို ဆွဲတင်၍ လေးကြိုးပေါ်တွင် အကောင်းဆုံး မြားတစ်စင်းကို တင်လိုက်သည်—အလွန်လေးလံ၍ ခံနိုင်ရည်ခက်ကာ သေမင်းတော်တိုင်ကဲ့သို့ သေစေတတ်ပြီး အခက်ခဲဆုံး ပစ်မှတ်ကိုပါ ထိုးဖောက်နိုင်သော မြားဖြစ်သည်။ ထို့နောက် သူသည် ထိုမြားကို «ဗြဟ္မာစတြ» မန္တရဖြင့် သန့်စင်အာနုဘော်ပေးကာ လွှတ်ပစ်လိုက်သည်။ ဤမြင်ကွင်းသည် စစ်၏ ကြမ်းတမ်းသော တိုးမြှင့်မှုကို ထင်ဟပ်စေသည်—သန့်ရှင်းသော လက်နက်ဗေဒအင်အားကို ထိန်းချုပ်ရန်မဟုတ်ဘဲ အဆုံးအဖြတ်ဖျက်ဆီးရန် အသုံးချသဖြင့် စစ်ဝန်တာဝန်နှင့် အောင်ပွဲ၏ မဟာပျက်စီးကုန်ကျစရိတ်ကြား စိတ်ဓာတ်ရေးရာ တင်းမာမှုကို မြှင့်တင်စေသည်။
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how, in war, the invocation of supreme power (Brahmāstra) intensifies destruction. It implicitly raises a dharmic question: even when one acts within kṣatriya-duty, the use of overwhelming force carries grave moral and human consequences.
Sañjaya describes Bhīṣma drawing his bow, placing a terrifying, heavy, fletched arrow upon it, empowering it with the Brahmāstra, and releasing it—signaling a decisive, high-stakes strike in the battle.