Shloka 109
Chapter 47: Krauñca-vyūha Deployment and Conch-Signals
Kaurava–Pāṇḍava Readiness
ततो जघ्नुर्महाभेरी: शतशश्न सहस्रश: | शड्खांश्व॒ गोक्षीरनिभान् दश्मुरईष्टा मनस्विन:
tato jaghnur mahābheryaḥ śataśaḥ sahasraśaḥ | śaṅkhāṃś ca gokṣīranibhān dadhmuḥ iṣṭā manasvinaḥ ||
သဉ္ဇယက ပြောသည်– ထို့နောက် စိတ်ဓာတ်မြင့်မားသောသူတို့သည် ဝမ်းမြောက်လှုပ်ရှားမှုဖြင့် ပြည့်နှက်ကာ စစ်ဘဲရီကြီးများကို ရာချီထောင်ချီ ထုကြပြီး၊ နွားနို့ကဲ့သို့ ဖြူစင်သော သင်္ခများကိုလည်း ဖ吹ကြ၍ ကြီးမားသော အသံဟုန်ဟုန်ညံသံကို ထူထောင်ကြ၏။
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the martial ethos of the Kṣatriya sphere: disciplined readiness and collective morale expressed through sanctioned battle-signals. The sound of drums and conches functions as a public declaration of resolve, aligning personal courage with the shared duty of one’s side.
After the preceding developments on the battlefield, the warriors—exultant and resolute—beat large war-drums in vast numbers and blow milk-white conches. This creates a thunderous auditory scene marking the mobilization and heightened momentum toward combat.