Previous Verse
Next Verse

Shloka 45

भीष्मस्य जलप्रार्थना — अर्जुनस्य पर्जन्यास्त्रप्रयोगः — दुर्योधनं प्रति सन्ध्युपदेशः

Bhīṣma’s request for water; Arjuna’s Parjanya-astra; counsel to Duryodhana on reconciliation

तदनन्तर झुकी हुई गाँठवाले बहुत-से बाणोंद्वारा अन्यान्य योद्धाओंके चलाये हुए भयंकर शरसमूहोंको भी युद्धकी श्लाघा रखनेवाले भीमसेनने काटकर एक-एकके तीन- तीन टुकड़े कर दिये। इस प्रकार शत्रुओंके अस्त्र-शस्त्रोंका निवारण करके भीमसेनने उन सभी महाधनुर्धर वीरोंको तीन-तीन बाणोंसे घायल कर दिया ।।

tato dhanañjayas tatra vartamāne mahāraṇe | ājagāma rathenājau bhīmaṁ dṛṣṭvā mahāratham ||

သဉ္ဇယက ပြောသည်။ ထို့နောက် စစ်၏ ဂုဏ်ကို ထိန်းထားသူ ဘီမစေနသည် ချိုးကွေ့နေသော အဆစ်ပါ မြားများစွာဖြင့် အခြားအခြား စစ်သူရဲများ ပစ်လွှတ်လာသော ကြောက်မက်ဖွယ် မြားအစုအဝေးများကိုလည်း ဖြတ်တောက်ကာ တစ်စင်းချင်း သုံးပိုင်း ခွဲပစ်၏။ ဤသို့ ရန်သူတို့၏ လက်နက်အာဏာကို တားဆီးပြီးနောက် ဘီမစေနသည် မဟာဓနုဓရ သူရဲကောင်းတို့အားလုံးကို မြားသုံးစင်းစီဖြင့် ထိခိုက်ဒဏ်ရာရစေ၏။ ထို့နောက် ထိုနေရာ၌ မဟာစစ်ပွဲ ပြင်းထန်နေစဉ် ဓနဉ္ဇယ (အာర్జုန) သည် ရထားဖြင့် စစ်မြေပြင်သို့ ရောက်လာ၏။ မဟာရထီ ဘီမကို မြင်သော် သူသည် ရှေ့သို့ တိုးလာကာ ရန်သူ၏ တိုက်ခိုက်မှုကို တုံ့ပြန်ရန်နှင့် စစ်၌ မိမိတို့ ရွေးချယ်ထားသော ဓမ္မတာဝန်ကို ထိန်းသိမ်းရန် ပဏ္ဍဝတို့၏ ညီညွတ်သော ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ထင်ရှားစေ၏။

ततःthen, thereafter
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
धनंजयःDhanañjaya (Arjuna)
धनंजयः:
Karta
TypeNoun
Rootधनंजय
FormMasculine, Nominative, Singular
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
वर्तमानेwhile (it was) going on / in progress
वर्तमाने:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootवर्तमान
FormNeuter, Locative, Singular
महा-रणेin the great battle
महा-रणे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootमहा-रण
FormNeuter, Locative, Singular
आजगामcame, arrived
आजगाम:
TypeVerb
Rootआ-गम्
FormPerfect, Third, Singular, Parasmaipada
रथेनby/with a chariot
रथेन:
Karana
TypeNoun
Rootरथ
FormMasculine, Instrumental, Singular
आजौin battle
आजौ:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअज
FormMasculine, Locative, Singular
भीमम्Bhīma
भीमम्:
Karma
TypeNoun
Rootभीम
FormMasculine, Accusative, Singular
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
TypeVerb
Rootदृश्
FormAbsolutive (Gerund), Parasmaipada
महा-रथम्the great chariot-warrior (mahāratha)
महा-रथम्:
Karma
TypeNoun
Rootमहा-रथ
FormMasculine, Accusative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
D
Dhanañjaya (Arjuna)
B
Bhīma
R
Ratha (chariot)
A
Aja/Ajau (battlefield)

Educational Q&A

The verse highlights kṣatriya-duty expressed as timely support and coordinated action in a righteous cause: Arjuna moves into the fray upon seeing Bhīma, reflecting solidarity and resolve amid chaos.

As the great battle intensifies, Arjuna (Dhanañjaya) arrives in his chariot on the battlefield; seeing Bhīma, the great warrior, he advances—marking a tactical convergence of key Pandava fighters.