Shloka 51
Adhyāya 104 — Śikhaṇḍin-puraskāraḥ (Śikhaṇḍin as Vanguard) and Bhīṣma’s Counter-Advance
पुनश्चैनं शरैघोरिश्छादयामास भारत । निदाघान्ते महाराज यथा मेघो दिवाकरम्
sañjaya uvāca |
punaścainaṃ śaraiḥ ghoraḥ chādayāmāsa bhārata |
nidāghānte mahārāja yathā megho divākaram ||
သဉ္ဇယက ပြောသည်—အို ဘာရတ၊ ထိုကြမ်းတမ်းသော စစ်သူရဲသည် ထပ်မံ၍ ကြောက်မက်ဖွယ် မြားများဖြင့် သူ့ကို ဖုံးလွှမ်းလိုက်သည်—အို မဟာရာဇာ၊ ပူပြင်းရာသီအဆုံး၌ မိုးတိမ်က နေကို ဖုံးကွယ်သကဲ့သို့ပင်။ ဤဥပမာသည် စစ်ပွဲ၌ အလွန်အကျွံသော အင်အားက တော်လှန်သူရဲကောင်း၏ ရှိနေမှုကို ခဏတာ မျက်ကွယ်စေနိုင်ပြီး၊ ရုန်းကန်မှုအလယ်၌ တည်ငြိမ်မှုနှင့် ဆုံးဖြတ်ချက်ကို စမ်းသပ်ကြောင်း ဖော်ပြသည်။
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights endurance under overwhelming pressure: in righteous warfare (kṣatriya-dharma), a warrior may be ‘eclipsed’ by adversity, yet the ethical demand is steadiness and continued resolve rather than collapse or panic.
Sañjaya reports that a fierce fighter again showers Sātyaki with terrible arrows, enveloping him—likened to a cloud covering the sun at the end of summer—signaling an intense phase of the battle where one combatant temporarily dominates.