Shloka 51
भीष्मरक्षण-प्रकरणम् / The Protective Screen around Bhīṣma and the Śalya–Yudhiṣṭhira Clash
अर्जुनो रथिनां श्रेष्ठो धृष्टद्युम्नमुवाच ह । भीष्मको रथोंके समूहसे घिरा हुआ देख रथियोंमें श्रेष्ठ अर्जुनने धृष्टद्युम्नसे कहा - || ५० ह || शिखण्डिनं नरव्याप्र॑ भीष्मस्य प्रमुखे नूप । स्थापयस्वाद्य पाञज्चाल्य तस्य गोप्ताहमित्युत
sañjaya uvāca | arjuno rathināṃ śreṣṭho dhṛṣṭadyumnam uvāca ha | bhīṣmaṃ rathānīka-samūhena ghṛtaṃ dṛṣṭvā rathināṃ śreṣṭho 'rjuno dhṛṣṭadyumnam uvāca | śikhaṇḍinaṃ nara-vyāghra bhīṣmasya pramukhe nūnam | sthāpayasvādya pāñcālya tasya goptāham ity uvāca ||
သဉ္ဇယက ပြောသည်– ဘီဿမကို ရထားတန်းအစုအဝေးက ဝိုင်းရံထားသည်ကို မြင်သောအခါ၊ ရထားစစ်သည်တို့အနက် အထူးမြတ်သော အာర్జုနသည် ဓೃಷ್ಟദ്യုမနကို ပြော하였다– «လူတို့အနက် ကျားတစ်ကောင်ကဲ့သို့သောသူ၊ ပാഉဉ္စාල မင်းသားရေ၊ ယနေ့ ရှိခဏ္ဍိန်ကို ဘီဿမ၏ ရှေ့တန်းတွင် တိုက်ရိုက် ထားလော့။ ငါသည် သူ၏ ကာကွယ်သူ ဖြစ်မည်»။ ထိုခဏ၌ အာర్జုနသည် ဘီဿမ၏ သစ္စာကတိနှင့် ဓမ္မတရားအရ ထိန်းသိမ်းမှုကို အသုံးချသည့် စစ်ရေးအစီအစဉ်ကို ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ ရွေးချယ်ကာ၊ စစ်မြေ၏ စည်းကမ်းအတွင်း၌ပင် သွေးထွက်သတ်ဖြတ်မှုကို အဆုံးသတ်လို၏။
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how dharma in war includes both courage and restraint: Arjuna seeks to stop Bhīṣma’s overwhelming destruction by using a lawful tactical means tied to Bhīṣma’s own ethical vow, while also taking responsibility to protect Śikhaṇḍin.
Sañjaya reports that Arjuna, seeing Bhīṣma strongly protected within a chariot formation, instructs Dhṛṣṭadyumna to place Śikhaṇḍin at the front facing Bhīṣma, with Arjuna promising to guard him—setting up the maneuver that will allow Bhīṣma to be checked.