Shloka 15
Bhārata-varṣa-varṇana
Description of Bhārata: Mountains, Rivers, and Janapadas
संक्षेपो वर्तते राजन् द्वापरेडस्मिन् नराधिप । गुणोत्तरं हैमवतं हरिवर्ष तत: परम्,नरेश्वर! इस द्वापरमें भी गुणोंकी न्यूनता होती है। भारतवर्षकी अपेक्षा हैमवत तथा हरिवर्षमें उत्तरोत्तर अधिक गुण हैं
saṅkṣepo vartate rājan dvāpare ’smin narādhipa | guṇottaraṃ haimavataṃ harivarṣa tataḥ param, nareśvara ||
သဉ္ဇယက ပြောသည်– အို မင်းကြီး၊ လူတို့၏ အရှင်၊ ဤ ဒွာပရယုဂ၌ အရည်အချင်းကောင်းများသည် ယေဘုယျအားဖြင့် လျော့နည်း၍ ချုံ့ကျဉ်းသွား၏။ ဘာရတဝရ္ဿနှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် ဟိမဝတ (ဟိမလယဒေသ) တွင် ပိုမိုကောင်းမွန်ပြီး၊ ထို့အပြင် ဟရိဝရ္ဿ၌ ထပ်မံ၍ အဆင့်ဆင့် မြင့်မားသော အထူးကောင်းမြတ်မှု ရှိ၏။
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights yuga-based moral contraction: in Dvāpara there is a general diminution of human excellence, and it frames virtue as varying by region, with certain lands described as possessing progressively higher qualities than Bhārata-varṣa.
Sañjaya addresses the king and, in the course of describing the world-order and conditions of the age, remarks that Dvāpara is marked by decline and then compares the relative excellence of regions—Bhārata-varṣa, the Himālayan tract (Haimavata), and Harivarṣa beyond.