Shloka 29
सैन्यसंनिवेशः (Sainyasaṃniveśaḥ) — Deployment, Omens, and Yuddha-Dharma Conventions
रथी च रथिना योध्यो गजेन गजधूर्गत: । अश्वेनाश्वी पदातिश्न पादातेनैव भारत
rathī ca rathinā yodhyo gajena gajadhūr-gataḥ | aśvenāśvī padātiś ca padātenaiva bhārata ||
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်—“အို ဘာရတ၊ တိုက်ပွဲသည် အမျိုးအစားတူအောင် ကိုက်ညီစွာ ယှဉ်ပြိုင်ရမည်။ ရထားစစ်သည်က ရထားစစ်သည်နှင့် တိုက်ရမည်။ ဆင်စီးသူက ဆင်စီးသူနှင့်၊ မြင်းစီးသူက မြင်းစီးသူနှင့်၊ ခြေလျင်စစ်သည်က ခြေလျင်စစ်သည်နှင့် တိုက်ရမည်။” ထို့ကြောင့် စစ်ပွဲကို သင့်တော်သော အစီအစဉ်နှင့် တရားမျှတမှုအတိုင်း ဆင်နွှဲရပြီး အားနည်းနေသူကို အခွင့်ကောင်းယူ၍ မထိုးနှက်ရ။
वैशग्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse teaches dharmic restraint in warfare: combat should be conducted fairly by matching equivalent combatants (chariot with chariot, elephant with elephant, cavalry with cavalry, infantry with infantry), avoiding opportunistic attacks on those at a disadvantage.
In the opening of Bhīṣma Parva, Vaiśaṃpāyana recounts the norms proclaimed for the Kurukṣetra war—laying down battlefield conduct and emphasizing orderly, rule-bound engagement among the different military divisions.