Shloka 42
शकुनेः पुत्रेण सह आश्वमेधाश्वविषयः संघर्षः — Arjuna’s restrained engagement with Śakuni’s son during the horse-escort
पर्यवेषन् द्विजातींस्तानू शतशो5थ सहस्रश: । विविधान्यन्नपानानि पुरुषा येडनुयायिन: । ते वै नृपोपभोज्यानि ब्राह्मुणानां ददुश्च॒ ह
paryaveṣan dvijātīṁs tān śataśo ’tha sahasraśaḥ | vividhāny annapānāni puruṣā ye ’nuyāyinaḥ | te vai nṛpopabhogyāni brāhmaṇānāṁ daduś ca ||
ဝိုင်ရှမ္ပါယန မိန့်ကြားသည်—နှစ်ကြိမ်မွေး (ဒွိဇ) ဗြာဟ္မဏတို့ကို ရာချီ၊ ထောင်ချီဖြင့် အမှုထမ်းကာ ဆောင်ရွက်ပေးကြသည်။ မင်း၏ အမှုထမ်းများနှင့် အနောက်လိုက်များက အစားအစာနှင့် သောက်စရာ အမျိုးမျိုးကို ဆက်ကပ်၍၊ ရာဇာ၏ သုံးဆောင်မှုနှင့် ကိုက်ညီသော ပစ္စည်းများကို ဗြာဟ္မဏတို့အား ပေးအပ်ကြသည်။ ဤမြင်ကွင်းသည် အုပ်ချုပ်သူ၏ တာဝန်—ဗြာဟ္မဏတို့ကို ဧည့်ခံကာရုဏာဖြင့် ဂုဏ်ပြုခြင်းနှင့် စနစ်တကျ ဝေငှခြင်း—ကို ထင်ရှားစေပြီး၊ လူထုအလှူကို အပြသသက်သက်မဟုတ်ဘဲ ဓမ္မ၏ အကောင်အထည်ဖော်မှုအဖြစ် ပြသသည်။
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights rājadharma expressed through dāna and atithi-satkāra: a righteous ruler (and his household/retinue) should honor Brahmins and guests with abundant, orderly hospitality, offering even royal-quality provisions as a public act of dharma.
Large numbers of Brahmins are being served and given varied food and drink by the king’s attendants and followers, who distribute royal-grade provisions as part of a major ceremonial setting in the Ashvamedhika Parva.