Shloka 32
शकुनेः पुत्रेण सह आश्वमेधाश्वविषयः संघर्षः — Arjuna’s restrained engagement with Śakuni’s son during the horse-escort
स्थलजा जलजा ये च पशव: केचन प्रभो | सवनिव समानीतानपश्यंस्तत्र ते नृपा:,प्रभो! संसारके भीतर स्थल और जलमें उत्पन्न होनेवाले जो कोई पशु देखे या सुने गये थे, उन सबको वहाँ राजाओंने उपस्थित देखा
Vaiśampāyana uvāca | sthalajā jalajā ye ca paśavaḥ kecana prabho | savaniva samānītān apaśyaṃs tatra te nṛpāḥ ||
ဝိုင်သမ္ပာယနက ပြောသည်– «အရှင်ဘုရား၊ ထိုနေရာ၌ မင်းများသည် ယဇ်ပူဇော်ပွဲအတွက် စုစည်းထားသကဲ့သို့ မြေတွင်မွေးဖွားသော သတ္တဝါများနှင့် ရေတွင်မွေးဖွားသော သတ္တဝါများ အပါအဝင်၊ လောက၌ မြင်ဖူးကြားဖူးသမျှ သတ္တဝါအမျိုးမျိုးကို စုဝေးလာသည်ကို မြင်ကြ၏»။
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the vast, ordered gathering associated with royal sacrifice: a king’s rite is portrayed as encompassing the whole world’s creatures, suggesting sovereignty expressed through ritual order and responsibility rather than mere force.
During the Aśvamedha-related proceedings, the assembled kings witness an extraordinary collection of animals—land and water creatures—brought together at the ritual venue, emphasizing the scale and completeness of the ceremony.