Shloka 16
कālacakra-वर्णनम् तथा āśrama-धarma-निरूपणम्
The Wheel of Time and the Norms of the Āśramas
स्वदारनिरतो नित्यं शिष्टाचारो जितेन्द्रिय: । पज्चभिश्न महायज्ञै: श्रद्दधानो यजेदिह
svadāra-nirato nityaṁ śiṣṭācāro jitendriyaḥ | pañcabhir mahāyajñaiḥ śraddadhāno yajed iha ||
ဝါယုဒေဝက မိန့်တော်မူသည်– «အိမ်ထောင်ရှင်သည် မိမိ၏ တရားဝင်ဇနီးအပေါ် အမြဲတမ်း သစ္စာတည်၍ အလေးထားရမည်။ ယဉ်ကျေးသိက္ခာရှိသူတို့၏ အကျင့်အကြံကို လိုက်နာ၍ အာရုံခံအင်္ဂါတို့ကို ထိန်းချုပ်နိုင်ရမည်။ ဤအာရှ్రమ၌ ယုံကြည်သဒ္ဓါဖြင့် “မဟာယဇ္ဉာ ငါးပါး” ကို အခြေခံကာ ပူဇော်ကာရိယာများကို ဆောင်ရွက်၍ ဒေဝတားတို့နှင့် သတ္တဝါအပေါင်းကို ဂုဏ်ပြုကာ ဓမ္မစည်းကမ်းကို ထိန်းသိမ်းရမည်»။
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse defines key duties of a householder: fidelity to one’s spouse, adherence to the conduct of the virtuous, mastery over the senses, and faithful performance of the pañca-mahāyajñas—daily obligations that sustain gods, ancestors, beings, humans, and sacred knowledge.
Vāyudeva is speaking as a moral instructor, laying down normative guidance for gṛhastha life. Rather than describing an action scene, the passage functions as a dharma-teaching within the Ashvamedhika Parva’s broader post-war ethical and restorative discourse.