Shloka 7
अन्तर्वन-विद्यारण्योपमा
The Allegory of the Inner Forest of Knowledge
तस्मिन् वने सप्त महाद्रुमाश्न फलानि सप्तातिथयश्न सप्त । सप्ताश्रमा: सप्त समाधयश्नव दीक्षाश्न सप्तैतदरण्यरूपम्
tasmin vane sapta mahādrumāḥ, sapta phalāni, sapta atithayaḥ (phalabhoktāraḥ) | sapta āśramāḥ, sapta samādhayaḥ, sapta dīkṣāś ca—etad araṇyarūpam ||
ဗြာဟ္မဏက ပြောသည်– «ထိုတောအတွင်း၌ မဟာသစ်ပင်ကြီး ခုနစ်ပင် ရှိ၏။ ထိုသစ်ပင်တို့ပေါ်၌ အသီး ခုနစ်မျိုး ရှိ၏၊ ထိုအသီးတို့ကို စားသုံးသော ဧည့်သည် ခုနစ်ယောက်လည်း ရှိ၏။ ထို့ပြင် အာရှရမ် ခုနစ်ခုလည်း ရှိပြီး—သမာဓိ (စိတ်တည်ငြိမ်စူးစိုက်မှု) ခုနစ်မျိုးနှင့် ဒိက္ခာ (သန့်ရှင်းသည့် အကျင့်ဝတ်/အပူဇော်ခံယူမှု) ခုနစ်မျိုးတို့ပါဝင်၏။ ဤသည်ပင် ထိုတောဝန်းကျင်၏ သဘာဝအရင်းအမြစ် ဖြစ်၏»။
ब्राह्मण उवाच
Educational Q&A
The verse frames the forest as a disciplined moral-spiritual ecosystem: hospitality (atithi) and regulated practice (āśrama, dīkṣā) culminate in inner steadiness (samādhi). It suggests that true ‘wilderness’ is not chaos but an ordered field for dharma and self-cultivation.
A brāhmaṇa describes the distinctive features of a particular forest, enumerating sevenfold elements—trees, fruits, guests, hermitages, meditative states, and consecrations—presenting the place as a symbolic, structured arena of ascetic life and ethical observance.