Shloka 73
धृतराष्ट्रस्य वनप्रस्थानानुज्ञा | Permission for Dhṛtarāṣṭra’s Forest-Retirement
पूर्वराज्ञां च पुत्रो5यमिति कृत्वानुजानथ । “यह राजा धृतराष्ट्र बूढ़ा है। इसके पुत्र मारे गये हैं; अतः यह दुःखमें डूबा हुआ है और यह अपने प्राचीन राजाओंका वंशज है'--ऐसा समझकर आपलोग मेरे अपराधोंको क्षमा करते हुए मुझे वनमें जानेकी आज्ञा दें
pūrvarājñāṃ ca putro ’yam iti kṛtvānujānatha |
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်– «သူသည် ရှေးဘုရင်တို့၏ မျိုးဆက်ဖြစ်သည်ဟု ထင်မှတ်၍ ခွင့်ပြုကြပါ။ ‘ဤဘုရင် ဓြတရာရှ္ဋြ သည် အိုမင်းပြီ; သူ၏သားတို့ သတ်ဖြတ်ခံရပြီ; ထို့ကြောင့် သူသည် ဝမ်းနည်းခြင်းထဲ နစ်မြုပ်နေပြီး ရှေးအုပ်စိုးရှင်တို့၏ မျိုးရိုးဝင်ဖြစ်သည်’ ဟု နားလည်ကာ၊ ကျွန်ုပ်၏ အပြစ်များကို ခွင့်လွှတ်၍ ကျွန်ုပ်ကို တောသို့ ထွက်ခွာခွင့် ပေးကြပါ»။
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse foregrounds compassion and dharmic discretion: one should temper judgment with awareness of age, bereavement, and lineage-responsibility, and respond with forgiveness and permission for a life of withdrawal when worldly duties have collapsed.
The speaker frames Dhṛtarāṣṭra as an aged, grief-stricken scion of the old royal line and urges others to pardon perceived faults and allow him to depart to the forest—signaling the transition from courtly life to vānaprastha/retirement.