Shloka 5
धृतराष्ट्रस्य वनप्रस्थानानुज्ञा | Permission for Dhṛtarāṣṭra’s Forest-Retirement
पुत्र संशाम्यतां तावन््ममापि बलवान् श्रम: । इत्युक्त्वा प्राविशद् राजा गान्धार्या भवनं तदा
putra saṁśāmyatāṁ tāvan mamāpi balavān śramaḥ | ity uktvā prāviśad rājā gāndhāryā bhavanaṁ tadā ||
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်— «သားရေ၊ ခဏလောက် တိတ်တိတ်နေပါ။ ကျွန်ုပ်အတွက်တောင် စကားပြောခြင်းက အလွန်ပင် ပင်ပန်းလှပြီ»။ ထိုသို့ ပြောပြီးနောက် ဘုရင် ဒြုတရာရှ္ဍရသည် ထိုအခါ ဂန္ဓာရီ၏ နန်းဆောင်သို့ ဝင်ရောက်လေသည်။ ဤခဏသည် ဝမ်းနည်းပူဆွေးမှုကြောင့် ဖြစ်သော ပင်ပန်းနွမ်းနယ်မှုနှင့် စကား၏ ဓမ္မဆိုင်ရာ အလေးချိန်ကို ထင်ဟပ်စေသည်—ခံစားချက်နှင့် တာဝန်တို့ လွန်ကဲလာသောအခါ ထိန်းချုပ်မှုနှင့် တည်ငြိမ်မှုကို တိုက်တွန်းထားသည်။
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights restraint in moments of intense sorrow: calming oneself is a dharmic response, and even necessary speech can become ethically and emotionally burdensome; recognizing one’s limits and choosing silence or withdrawal can be appropriate.
Dhṛtarāṣṭra addresses someone as “son,” asking for calm, admitting his own fatigue from speaking, and then withdraws into Gāndhārī’s residence—signaling a pause in confrontation or lament and a turn inward amid the post-war atmosphere.