Shloka 116
धृतराष्ट्रस्य वनप्रस्थानानुज्ञा | Permission for Dhṛtarāṣṭra’s Forest-Retirement
क्षत्रियाश्वैव वैश्याश्व शूद्राश्ैव समाययु: । उधर राजाका संदेश पाकर कुरुजांगलदेशके ब्राह्मण, क्षत्रिय, वैश्य और शाूद्र वहाँ आये। उन सबके हृदयमें बड़ी प्रसन्नता थी
kṣatriyāś caiva vaiśyāś ca śūdrāś caiva samāyayuḥ |
ဝိုင်သမ္ပာယနက ပြော၏— «ခတ္တိယများ၊ ဝေဿယများ၊ သုဒ္ဒရများလည်း အတူတကွ စုဝေးလာကြ၏။ မင်း၏ သတင်းစကားကို လက်ခံရရှိပြီးနောက် ကုရု-ဇာင်္ဂလဒေသမှ ပြည်သူများ—ဗြာဟ္မဏများ၊ ခတ္တိယများ၊ ဝေဿယများ၊ သုဒ္ဒရများ—သည် ထိုနေရာသို့ လာရောက်ကြပြီး သူတို့၏နှလုံးသားများမှာ အလွန်ကြီးမားသော ဝမ်းမြောက်ခြင်းဖြင့် ပြည့်နှက်နေ၏။ ထိုမြင်ကွင်းသည် စစ်ဘေးဒဏ်ကြောင့် ပျက်စီးယိုယွင်းခဲ့သည့်နောက်တွင်ပင် လူမှုအစုအဖွဲ့၏ ညီညွတ်မှုနှင့် မင်း၏ခေါ်ယူမှုကို တာဝန်သိစွာ တုံ့ပြန်ခြင်းကို ထင်ရှားစေ၍ စည်းကမ်းနှင့် ကောင်းမြတ်သော စိတ်ဓာတ်၏ ခဏတစ်ခါသော ပြန်လည်ထွန်းကားမှုကို ညွှန်ပြ၏»။
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights dharmic social cohesion: people across varṇas respond together to a rightful royal summons, suggesting orderly civic life and mutual goodwill as a moral counterpoint to the disorder of conflict.
After receiving the king’s message, the inhabitants of the Kuru-jāṅgala region—explicitly including all four varṇas in the prose context—arrive at the designated place, joyful and united.