Shloka 7
अध्याय ६ — युधिष्ठिरस्य वैराग्य-वाक्यं धृतराष्ट्रस्य वनगमनाभिलाषश्च
Chapter 6: Yudhiṣṭhira’s Renunciatory Appeal and Dhṛtarāṣṭra’s Resolve for the Forest
यदा स्वपक्षो बलवान् परपक्षस्तथाबल: । विगृहा शत्रून् कौन्तेय जेय: क्षितिपतिस्तदा
yadā svapakṣo balavān parapakṣas tathābalaḥ | vigṛhya śatrūn kaunteya jeyaḥ kṣitipatis tadā, mahābāho |
ဓြတရာဋ္ဌရက ဆိုသည်—“အို ကုန္တီ၏သားတော်၊ မဟာဗာဟု၊ မိမိဘက် အင်အားကြီး၍ တဖက်ဘက် အင်အားနည်းသကဲ့သို့ ဖြစ်လာသောအခါ၊ ရန်သူတို့အပေါ် ရန်လိုမှုကို ခံယူကာ မင်းသည် ပြိုင်ဘက်မင်းကို အနိုင်ယူရန် ကြိုးပမ်းရမည်။ ဓမ္မ၏ အချက်မှာ မဟာဗျူဟာဆန်သော သည်းခံခြင်းတည်း—အခြေအနေက တာဝန်ယူနိုင်သော အဆုံးအဖြတ်အနိုင်ရမှုကို အထောက်အကူပြုသည့်အခါမှသာ ပဋိပက္ခကို စတင်ရမည်၊ အလျင်အမြန် သို့မဟုတ် ဒေါသသက်သက်ကြောင့် မဟုတ်” ဟု။
धघतयाट्र उवाच
Educational Q&A
A king should initiate open conflict only when his own position is strong and the opponent is weak, aiming for a swift, decisive outcome; this frames warfare as a regulated instrument of rājadharma rather than an impulsive act.
Dhṛtarāṣṭra addresses a ‘Kaunteya’ and articulates a rule of political conduct: assess relative strength, and only then undertake vigraha (hostility/war) to subdue an opposing ruler.