Shloka 39
अश्रमवासिनां विषादः — Lament in Hastināpura after the Elders’ Forest Withdrawal
पुत्रशोकसमाविष्टो नि:श्वसन् होष भूमिप: । न शेते वसती: सर्वा धृतराष्ट्रो महामुने
vaiśampāyana uvāca |
putraśokasamāviṣṭo niḥśvasan hoṣa bhūmipaḥ |
na śete vasatīḥ sarvā dhṛtarāṣṭro mahāmune ||
ဝိုင်ရှမ္ပာယန မိန့်ကြားသည်– «အို မဟာမုနိ၊ သားတော်တို့အပေါ် ဝမ်းနည်းခြင်းက လွှမ်းမိုးနေသော ဘုရင် ဓృతရာෂ္ဌရသည် အမြဲတမ်း ရှည်လျားစွာ သက်ပြင်းချ၍ ငိုကြွေးညည်းတွားနေ၏။ ညတစ်ညလုံး အနားမရ၊ အိပ်စက်ခြင်းသည် သူ့ထံ မလာနိုင်ခဲ့။»
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the consuming power of attachment and bereavement: even a king cannot command peace of mind when grief dominates. It implicitly points toward the need for inner discipline and detachment (vairāgya) as a safeguard against being overwhelmed by loss.
Vaiśampāyana describes Dhṛtarāṣṭra’s condition in the forest-life period: he is tormented by sorrow for his dead sons, continually sighing and lamenting, and he cannot sleep through the night.