Shloka 4
कुन्त्याः वनगमननिश्चयः — Kuntī’s Resolve to Depart for the Forest
गजेन्द्रैश्न तथैवान्ये केचिदुष्टरैनराधिप । पदातिनस्तथैवान्ये नखरप्रासयोधिन:,नरेश्वर! कुछ लोग गजराजोंपर सवार थे और कुछ ऊँटोंपर। कितने ही बधनखों और भालोंसे युद्ध करनेवाले वीर पैदल ही चल रहे थे
Vaiśampāyana uvāca | gajendraiś ca tathaivānye kecid uṣṭraiḥ narādhipa | padātinas tathaivānye nakhara-prāsa-yodhinaḥ ||
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်။ “အို မင်းကြီး၊ အချို့သည် အင်အားကြီးသော ဆင်မင်းများပေါ် စီးနင်းကြပြီး၊ အချို့သည် ကုလားအုတ်ပေါ် စီးနင်းကြသည်။ ထို့ပြင် အချို့သည် ခြေတပ်သားများဖြစ်၍ လက်နက်မောင်း (လက်နက်ချွန်ကဲ့သို့ ‘ခြေသည်း’ လက်နက်) နှင့် လှံတို့ဖြင့် တိုက်ခိုက်ရာတွင် ကျွမ်းကျင်သူများက ခြေလျင်ဖြင့် တိုးတက်လာကြသည်။”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse does not state a direct moral injunction; it reinforces the epic’s realism by depicting the diversity of forces—elephant corps, camel riders, and infantry—implying that power and duty (rājadharma) operate through organized, varied means rather than a single heroic mode.
Vaiśampāyana describes a martial movement or assembly: some warriors ride great elephants, some ride camels, and others proceed on foot, equipped for close combat and spear-fighting—setting the scene with concrete details of the troops.