Adhyāya 9: Pratiśruta-Dāna
The Duty to Fulfill Promised Gifts
अपि चोदाहरन्तीमं धर्मशास्त्रविदो जना: । अश्वानां श्यामकर्णानां सहस्रेण स मुच्यते
api codāharantīmaṁ dharmaśāstravido janāḥ | aśvānāṁ śyāmakarṇānāṁ sahasreṇa sa mucyate ||
ဘိဿမက ပြောသည်—ထို့ပြင် ဓမ္မသတ်တမ်းတို့ကို သိကျွမ်းသူများက ဤဥပမာကိုလည်း ကိုးကားကြသည်။ သစ္စာကတိတော်ကို ချိုးဖောက်ခြင်း၏ အပြစ်ကို ခံယူမိသော ယောက်ျားသည် နားအမည်းရှိသော မြင်းတစ်ထောင်ကို ဒါနအဖြစ် ပေးလှူခြင်းဖြင့် ထိုအပြစ်မှ လွတ်မြောက်သည်ဟု ဆိုကြ၏။ ဤသင်ခန်းစာသည် ကျင့်ဝတ်ချိုးဖောက်မှုက သီလပိုင်းဆိုင်ရာ အကြွေးကို ဖြစ်စေကြောင်းနှင့် သတ်မှတ်ထားသော ပေးလှူမှုနှင့် ပြန်လည်ဖြည့်ဆည်းခြင်းတို့က သန့်စင်၍ ဓမ္မအတွင်းရှိ အနေအထားကို ပြန်လည်တည်ဆောက်ပေးသည်ဟု ထင်မြင်ကြောင်းကို ဖော်ပြသည်။
भीष्म उवाच
Breaking a vow is treated as a serious ethical fault, but Dharmaśāstra recognizes structured atonement: a prescribed act of dāna (here, gifting a thousand dark-eared horses) is presented as a means to remove the moral taint and restore dharmic standing.
In Bhishma’s instruction on dharma, he supports his counsel by citing what Dharmaśāstra authorities say—offering a specific, traditional expiation for vow-breaking, framed as an authoritative example.