Shloka 46

Pitṛ-śrāddha-haviḥ-phala-nirdeśa

Offerings for Ancestors and Their Stated Results

Devanagari script

ता: पर्वतप्रस्नरवणैरूष्मां मुज्चन्ति भार्गव । पावकेनाधिशयता संतप्तास्तस्य तेजसा

Transliteration

tāḥ parvata-prasravaṇair ūṣmāṃ muñcanti bhārgava | pāvakena adhiśayatā saṃtaptās tasya tejasā ||

Translation

ဘိဿမက ပြောသည်– «အို ဘာရ္ဂဝ၊ မီး (အဂ္နိ) ၏ အထက်မြတ်သော အာနုဘော်နှင့် တောက်ပမှုကြောင့် ပူလောင်ကင်မီးသကဲ့သို့ ဖြစ်လာသော ထိုရေများသည် တောင်တန်းရေစီးရေထွက်များမှတစ်ဆင့် မိမိတို့၏ အပူကို ထုတ်လွှတ်ကြသည်»။ အကြောင်းအရာအရ ဤပိုဒ်သည် အဂ္နိ၏ ထိတွေ့မှုနှင့် အာနုဘော်ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော သဘာဝဖြစ်ရပ်တစ်ရပ်ကို ရှင်းပြကာ ကောသမစ်အကြောင်းတရားကို လောကတွင် မြင်တွေ့ရသော အကျိုးသက်ရောက်မှုနှင့် ချိတ်ဆက်ထားသည်။

Word by Word

• {'tāḥ': 'those (feminine plural

• here, the waters)', 'parvata': 'mountain', 'prasravaṇa': 'spring, flowing forth, mountain stream', 'ūṣmā': 'heat, warmth', 'muñcanti': 'they release, they emit, they let go', 'bhārgava': 'O Bhargava

• descendant of Bhṛgu (address to a Bhṛgu-line sage, often Paraśurāma)', 'pāvaka': 'Fire

• Agni', 'adhiśayatā': 'by surpassing/exceeding (instrumental sense)

• by superior intensity', 'saṃtaptāḥ': 'heated, scorched, made hot', 'tasya': 'of him, of that (Agni)', 'tejasā': 'by radiance, by fiery energy (instrumental)'}

Speaker

भीष्म उवाच

Characters & Entities

• Bhishma (Bhīṣma)
• Bhargava (Bhārgava)
• Agni (Pāvaka)
• mountains (parvata)
• mountain springs/streams (prasravaṇa)

Educational Q&A

What is the core teaching?

The verse teaches a principle of causality: powerful forces (here, Agni’s tejas) leave lasting effects, and those effects manifest in the world in observable ways (heat emerging through springs). It frames natural phenomena within a sacred, ordered cosmos.

What is happening in the narrative?

Bhishma addresses Bhargava and explains that certain waters, having been heated by Agni’s superior fiery energy, discharge that heat through mountain springs—an etiological explanation for warm springs/streams.